click below
click below
Normal Size Small Size show me how
Æxlun k.10
Líffræði
| Question | Answer |
|---|---|
| Hvar þarf eggið að frjóvgast til að þungun verði? | í efsta þriðjung eggjaleiðara |
| Í plöntum skiptist æxlunin í: | Kynæxlun og gróæxlun |
| Hvenig verður afkvæmi kynlausrar æxlunar | Hún verkar fljótt og afkvæmið verður eins og klón af foreldri sínu en allar breytingar frá foreldri eru skapaðar af umhverfi |
| Hvernig verður afkvæmi kynæxlunar? | Gen frá báðum foreldrum koma í ljós í fóstrinu, sáðfruma og eggfruma karls og konu verður einn einstaklingur |
| Kynfrumur sameinast aðeins í ___. | Vökva |
| Þegar kynfrumur renna saman utan líkama dýra kallast það: | Ytri frjóvgun |
| Þegar mökun á sér stað kallast það: | Innri frjóvgun |
| Í hvaða 2 skeið er fósturskeiðinu skipt í? | Í frumfóstursskeið og fósturskeið |
| Hvaða tímabil hjá manninum er frumfósturskeið? | U.þ.b. tveir fyrstu mánuðirnir |
| Þegar fóstur þroskast utan líkama móður kallast það: | Eggfóstur |
| Þegar fóstur þroskast inní líkama móður kallast það: | Fylgjufóstur (Rauðufóstur) |
| Ef ytribörkur rýrnar og mergurinn ekki (frumkynkirtlar)verður fóstrið: | Sveinbarn, eistu |
| Ef innrimergur rýrnar en börkurinn ekki verður fóstrið: | Stúlkubarn, eggjastokkur |
| Kynfrumur verða til við: | Meyósu |
| Hvað er eggjastokkarnir langir? | Um 3 cm |
| Hvað þroskast mörg egg í einu í eggbúunum? | 1 |
| Hverju líkist legið að stærð og lögun? | peru |
| Hvað eru eggrásirnar langar? | Um 9 cm |
| Hvað eru leggöngin löng? | Um 8 cm |
| Yfir frjósemisskeið konu losna um ___ til ___ egg en færri ef hún eignast mörg börn | 400 til 500 |
| Að loknu egglosi breytist eggbúið í: | Gulbú |
| Hvað heita kirtilrásir eistana? | Sáðpíplur |
| Hvað kallast það sem er ofan á höfði sæðis? (með ensímum sem stuðlar að frjóvgun) | Hjálmur |
| Hvar myndast karlhormón? | Í millifrumum |
| Sáðpíplur eistana sameinast að lokum í _______. | Eistalyppu |
| Boðefni kynkerfis myndast í: | Undirstúku heilans, í nýrnahettuberki, kynkyrtlum, framhluta heiladinguls og í fylgju sem nærir vaxandi fóstur |
| Hvað heita kvenhormónin? | Estrógen |
| Hvað er máttugasta estrógenið? | Estradíol |
| Hvað heitir annað mikilvægt hormón fyrir kynstarfsemi konu? | Prógesterón eða meðgönguhormón |
| Þegar á meðgöngu líður fer fylgajn að búa til prógesterón og estradíol, hvað gerist við Gulbúið þá? | Það verður óvirkt og rýrnar |
| Hvað ehita karlhormónin | Andrógen |
| Hvað heitir máttugasta andrógenið? | Testósterón |
| Aistun og eggjastokkar lúta stjórn: | Undirstúku og heiladinguls |
| Hvað gerist fyrstu viku fósturþroska? | Kímblaðra myndast og sest að í leginu. í lok tímabils eru frumur um 100. |
| Hvað gerist aðra viku fósturþroska? | Geta orðið blæðingar vegna blóðstreymis til fósturs, margar frumur ná ekki að festast og fljóta út út leginu |
| Hvað gerist þrijðu viku fósturþroska? | Fóstrið orðið um 2,5mm ,augu, eyru, mæna og kynfrumur byrjaðar að myndast en kyn getur ekki verið greint. Morgun ógleði byrjar |
| Hvað gerist fjórðu viku fósturþroska? | Fóstrið orðið um 6mm. Hjartað byrjað að slá. Ófullkomið æðakerfi. Tunga og útlimir. Blómabelgur er jafnstór fóstrinu og veður ekki mikið stærri. Maflastrengur byrjaður að myndast og fóstur orðið 1000x stærri en eggfruman. |
| Hvað gerist fimmtu viku fósturþroska? | Fóstrið orðið um 1,2cm. Hjarta slær reglulega, handleggir, hendur og fætur myndast sem og ytri eyrum, nefi, efri góm og maga. |
| Hver eru hin tvö megin hlutverk fylgju? | Hún er innkirtill, myndar kynstýrihormón og estradíol, prógesterón o.fl. og er efnaskiptatæki fyrir fóstur og móður. |
| Eðlilegur meðgöngutími er um: | 38 vikur |
| Hvaða hormón veldur útvíkkun legháls? | Relaxín |
| Hvað þarf barn að vera létt til að teljast fyrirburi? | Undir 2,5 kg |
| Hvað er stýrihormón mjólkurkyrtla? | Prólaktín |