| Question | Answer |
| spiralne rodzaje bakterii | - Treponema i Borrelia
- Leptospira i Vibrio
- Campylobacter i Helicobacter |
| Treponema pallidum | krętek kiły = krętek blady
Źródło zakażenia: chory człowiek
kiła nabyta lub wrodzona (poprzez kontakt seksualny-błona śluzowa narządów płciowych lub łożysko) |
| Kiła nabyta –> Kiła wczesna | 1. kiła I rzędowa (pierwotna):
- surowiczo-ujemna (wrzód twardy)
- surowiczo-dodatnia (wrzód twardy + osutka plamista)
2. kiła II rzędowa (wtórna) -> osutka, kłykciny płaskie/utajona |
| Kiła nabyta –> Kiła późna (narządowa) | Bezobjawowa/objawowa (zmiany zapalne narządów ) |
| Kiła wrodzona wczesna - zmiany < 2 rok życia: | Zapalenie błony śluzowej nosa
Osutka pęcherzowa
Zmiany skórne
Zmiany kostne
Wady narządów wewnętrznych |
| Kiła wrodzona - zmiany > 2 rok życia: | • Siodełkowaty nos
• Zniekształcenia czaszki i zębów
• Zmiany skórne
• Głuchota
• Uszkodzenie rogówki
• Wady narządowe |
| Diagnostyka kiły | Wczesna: preparat bezpośredni, PCR, IF bezpośrednia
Późna: Odczyny serologiczne (nieswoiste i swoiste) |
| Diagnostyka kiły – testy nieswoiste | Odczyny niekrętkowe (klasyczne): USR, VDRL, RPR
Wykrywane są reaginy - przeciwciała przeciw kardiolipinie
mogą dawać wyniki fałszywie dodatnie! |
| Diagnostyka kiły – testy swoiste | Odczyny krętkowe (antygenem jest krętek kiły lub jego fragment)
- FTA i FTA - ABS (immunofluorescencji)
- TPHA (hemaglutynacji)
- TPI (immobilizacji)
- ELISA
- TP-PA (aglutynacji) |
| Kolejność pojawiania się przeciwciał T. pallidum | - FTA – ABS, TPHA – 3 tydzień po zakażeniu
- VDRL – 4 tydzień po zakażeniu
- TPI – 9 tydzień po zakażeniu |
| Kolejność zanikania przeciwciał T. pallidum | Reaginy zanikają jako pierwsze (do pół roku po leczeniu)
Odczyny swoiste – dodatnie przez szereg lat |
| Kolejność wykonywania odczynów | 1. RPR / USR
2. VDRL
3. Odczyny swoiste |
| Leczenie kiły | - Lek z wyboru: penicylina
- Leczenie alternatywne: tetracykliny, makrolidy (w przypadku przeciwwskazań)
Konieczna kontrola wyników leczenia w ciągu 1 – 2 lat |
| Borrelia burgdorferi | - Krętek G - |
| Etapy boreliozy z Lyme | 1. Rumień wędrujący
2. Zakażenie uogólnione - borelioza narządowa: skóra, OUN, stawy, serce
3. Zmiany skórne / neurologiczne / stawowe / krążeniowe (2 lub więcej lat) |
| Diagnostyka boreliozy z Lyme | Podstawa rozpoznania - objawy kliniczne
wstępnie: ELISA
potwierdzenie: Western – blott
Dynamikę poziomu przeciwciał należy sprawdzać tym samym testem, przed i po 3 miesiącach leczenia.
Ew. PCR / hodowla |
| Stadium choroby a materiał do badań serologicznych w kierunku boreliozy z Lyme | Rumień wędrujący -> surowica
Neuroborelioza -> surowica/PMR
Borelioza stawowa -> surowica/płyn stawowy |
| badania serologiczne w kierunku boreliozy z Lyme - kiedy wynik fałszywie dodatni? | - reakcje krzyżowe
- czynnik reumatoidalny
- choroby autoimmunologiczne |
| Leczenie boreliozy z Lyme | - Lek z wyboru: penicylina / amoksycylina
- Inne: cefuroksym, doksycyklina, makrolidy |
| Vibrio cholerae | - Przecinkowiec G -
- Rzęska
- Wzrost na zwykłych podłożach
- Tolerancja odczynu alkalicznego
- Wrażliwa na światło, wysychanie, podwyższoną temperaturę |
| Vibrio cholerae - mechanizm chorobotwórczości | - Ciepłochwiejna enterotoksyna
- Endotoksyna
- Mucynaza
- Fimbrie |
| cholera | - Źródło: chory lub nosiciel
- Wrota: przewód pokarmowy
- Rezerwuar: odchody ludzkie, skażona woda, owoce morza
- Okres inkubacji: 1 – 5 dni
- Objawy: ostra, wodnista biegunka, wymioty |
| Ciepłochwiejna enterotoksyna V. cholerae | - Aktywacja cyklazy adenylanowej -> cAMP
- Zatrzymanie NaCl w świetle jelita -> ucieczka wody z enterocytów do światła jelita
- Zwiększenie wydalania K z organizmu |
| Diagnostyka cholery | - Materiał do badań: kał, wymaz z odbytu, wymiociny
- próbki żywności, woda
- Posiew na płynne podłoże transportowo – namnażające, transport do 8h
- Hodowla na podłożu wybiórczym TCBS (tiosiarczan, cytrynian, żółć) |
| Leczenie cholery | - Nawadnianie i uzupełnianie elektrolitów
- Antybiotykoterapia tylko w razie potrzeby: tetracykliny i ciprofloksacyna |
| Helicobacter pylori | - Wytwarza ureazę
- Urzęsiona
- Pałeczka G-
- Mikroaerofil |
| Helicobacter pylori - choroby | - Zapalenie błony śluzowej żołądka
- Choroba wrzodowa
- Rak żołądka |
| Diagnostyka H. pylori - metody nieinwazyjne | - Wykrywanie Ag w kale
- Testy serologiczne z krwi
- Test oddechowy -> pacjent musi wypić mocznik
- wykrywanie DNA bakterii w ślinie/kale |
| Diagnostyka H. pylori - metody inwazyjne | - Test ureazowy -> Podczas gastroskopii
- Preparat bezpośredni
- Hodowla (posiew bioptatu na podłoża selektywne) |
| Leczenie zakażeń H. pylori | Terapia skojarzona - 2 antybiotyki z 3: klarytromycyna, amoksycylina, metronidazol.
+ inhibitor pompy protonowej |
| Campylobacter jejuni, fetus, coli | - Mikroaerofile
- G-
- Przecinkowce
- Krew w kale |
| Campylobacter - diagnostyka | - Wykrywanie Ag w kale
- Posiew na podłoża selektywne |
| Postacie kliniczne leptospirozy | - Łagodna, bezżółtaczkowa
- Ciężka, z żółtaczką krwotoczną - zespół Weila
- Zakażenie OUN
- U kobiet ciężarnych: obumarcie płodu, poronienie |
| objawy leptospirozy | objawy grypowe + utrata apetytu i czerwone oczy |
| Diagnostyka leptospiroz | 1. wykrywanie przeciwciał we krwi
2. posiew moczu/krwi/ PMR na podłoże selektywne
3. MAT - mikroskopowa aglutynacja |
| Mycobacterium | - kwasooporne pałeczki
- nie barwią się metodą Grama
- budowa ściany komórkowej -> chorobotwórczość
- bezwzględnie tlenowe
- przeżywają po wchłonięciu przez makrofagi pęcherzyków płucnych i stąd mogą być roznoszone drogą krwi do innych narządów |
| Prątki wywołujące gruźlicę | Kompleks Mycobacterium tuberculosis (MTC):
- M. tuberculosis
- M. africanum
- M. bovis |
| podłoża do hodowli Mycobacterium | - Ziehl-Neelsen
- Lowenstein-Jensen |
| diagnostyka gruźlicy - etapy | 1. Badanie mikroskopowe
2. Badanie genetyczne
3. Posiew konwencjonalny
4. Posiew automatyczny |
| Leczenie gruźlicy | - Streptomycyna
- Izoniazyd
- Rifampicyna
- Etambutol
- Pirazynamid |
| MODS – microscopic observation drug susceptibility assay | szybki test oznaczania wrażliwości Mycobacterium na leki |
| Test IGRA - interferon gamma release assay | - alternatywa dla próby tuberkulinowej
- wykrywania utajonego zakażenia prątkiem gruźlicy
- ELISA + ELISPOT |
| Chlamydia, Chlamydophila | - Bezwzględne pasożyty wewnątrzkomórkowe; nie syntetyzują ATP
- potrzebują hodowli komórkowej
- Ściana nie zawiera mureiny, ale zawiera LPS
- Nie są wrażliwe na β-laktamy |
| Gatunki Chlamydia patogenne dla człowieka: | - Ch. trachomatis
- Ch. psittaci
- Ch. pneumoniae |
| Choroby wywoływane przez Chlamydia trachomatis | - Jaglica (trachoma)
- Pęcherzykowe zapalenie rogówki
- Wtrętowe zapalenie spojówek i zapalenia płuc u niemowląt
- Niegonokokowe zapalenie cewki moczowej
- Ziarniniak weneryczny pachwin |
| Diagnostyka chlamydioz | - Wykrywanie Ag/DNA/przeciwciał/ciałek elementarnych
- Hodowla komórkowa! - Ciałka wtrętowe |
| Mycoplasma | - Najmniejsze bakterie
- Względnie beztlenowe (z wyjątkiem M. pneumoniae)
- Brak ściany komórkowej -> brak wrażliwości na β-laktamy |
| Chorobotwórczość mykoplazm
(Ureaplasma to też Mycoplasma) | - Mycoplasma pneumoniae -> Atypowe zapalenie płuc
- Mycoplasma hominis, Mycoplasma genitalium, Ureaplasma urealyticum ->
zakażenia dróg moczowo-płciowych |
| Diagnostyka Mycoplasma pneumoniae | wykrywanie przeciwciał |
| Diagnostyka Ureaplasma urealyticum | wykrywanie DNA |
| Rickettsia i Coxiella | - Pałeczki G-
- Pasożyty wewnątrzkomórkowe
- Przenoszone na człowieka przez stawonogi (pchły, wszy, kleszcze, roztocza), z wyjątkiem Coxiella burnetii. |
| Riketsjozy | - charakter uogólniony
- wysoka gorączka, bóle głowy, wysypki - stan zapalnych kapilar |
| Riketsjozy - grupa duru wysypkowego: | Dur wysypkowy:
Rickettsia prowazekii, Rickettsia typhi |
| Riketsjozy - grupa gorączek plamistych: | Gorączki plamiste:
Ricketsia rickettsii, Rickettsia conorii, Rickettsia acari. |
