Help
Options
Didn't know it?
click below
click below
Knew it?
click below
click below
Don't Know
Remaining cards (0)
Know
retry
shuffle
restart
0:00
Embed Code - If you would like this activity on your web page, copy the script below and paste it into your web page.
Normal Size Small Size show me how
Normal Size Small Size show me how
M1 GK Abdomen
| Question | Answer |
|---|---|
| What is AKI? | Een snelle afname van de nierfunctie binnen dagen tot weken, met ophoping van stikstofhoudende afvalstoffen in het bloed, al dan niet met verminderde urineproductie |
| KDIGO criteria for AKI? | >/= 0,3 mg/dl/48h, >/= 1,5x/7d OR < 0,5 ml/kg/h for 6h |
| What are major prerenal causes of AKI? | Hypovolemia, sepsis, HF/shock, liver disease, NSAIDs, ACEi/ARB |
| Wat are major renal causes of AKI? | Acute tubular injury/necrosis |
| Does creatinine alone determine dialysis? | No |
| Why is eGFR unreliable during an acute rise in creatinine? | Because serum creatinine has not reached steady state; calculated eGFR assumes steady-state creatinine production and elimination |
| What are the 3 major categories of AKI? | Prerenal = inadequate renal perfusion renal = structural damage within the kidney postrenal = urinary tract obstruction |
| Wat is de functionele eenheid van de nier? | Het nefron |
| Uit welke 2 hoofdonderdelen bestaat het nefron? | De glomerulus en de tubuli |
| Wat zijn de 3 processen die samen de renale excretie bepalen? | Glomerulaire filtratie, tubulaire reabsorptie en tubulaire secretie |
| Wat is ongeveer de normale GFR? | 125 ml/min, oftewel ongeveer 180L voorurine per dag |
| Waarom wordt albumine nauwelijks gefiltreerd? | Het is relatoef groot en negatief geladen; de filtratiebarriere is evenees negatief geladen |
| Wat zijn de 4 Startlingkrachten die de glomerulaire filtratie bepalen? | Hydrostatische druk in glomerulaire capillairen Hydrostatische duk in kapsel van Bowman Colloid-osmotische druk in glomerulaire capillairen Colloid-osmotische druk in kapsel van Bowman |
| Wat is de netto filtratiedruk? | 55-15-28 = 12 mmHg |
| Wat is klaring? | Het volume plasma dat per tijdseenheid door de nier volledig van een bepaalde sof wordt gezuivert |
| Wat is de formule voor klaring? | (Ux x V) / Px |
| Welke stoffen zijn geschikt om GFR te bepalen/schatten? | Inuline (bepalen) Creatinine (schatten) |
| Welke stoffen worden vrijwel volledig teruggeresorbeeerd? | Natrium, glucose, aminozuren |
| Wat zijn postrenale oorzaken van AKI? | Obstructie van urineafvloed = nierstenen, bloedstolsels, tumore, prostaathypertrofie |
| Welke complicaties van AKI kunnen acute dialyse vereisen? | Hyperkaliemie, longoedeem, metabole acidose, ernstige uremische symptomen |
| Kleine nieren passen eerder bij ....? | Cronische nierinsufficientie |
| Wat zijn de belangrijkste kenmerken van het nefritisch syndroom? | Hematurie, hypertensie, oedeem, oligurie |
| Welke urinebevinding is kenmerkend voor glomerulonefritis? | Dysmorfe. erytrocyten en erytrocytencilinders |
| Wat is het belangrijkste kenmerken van het nefrotisch syndroom? | Massale proteinurie > 3,5 g/dag Hyperlipidemie, oedeem, schuimende urine |
| Hoe veroorzaakt nefrotisch syndroom oedeem? | Proteinurie --> hypoalbuminemie --> decrease colloid-osmotische druk --> vocht verlaat bloedbaan --> oedeem |
| Wat zijn typische kenmerken van acute tubulo-interstitiele nefritis? | Koorts, rash, eosinofilie |
| Wat is het belangrijkste verschil tussen AKI en CKD? | AKI ontstaat plotseling en is vaak reversibel CKD is progressieve, irreversibele nierschade over maanden tot jaren |
| Welke chronische ziekten zijn belangrijke oorzaken van CKD? | Hypertensie en Diabetes Mellitus |
| Wanneer spreek je van obstipatie bij volwassenen? | Bij 2 or more: <= 2 defecaties / week hard persen harde/keutelige ontlasting gevoel van incomplete defecatie anorectale obstructie/blokkade digitale handelingen nodig voor ontlasting |
| Kan iemand dagelijks ontlasting hebben en toch obstipatie hebben? | Ja, consistentie, persen, incomplete defecatie en/of obstructiegevoel zijn ook bepalend |
| Welke endocriene aandoeningen kunnen obstipatie veroorzaken? | Vooral hypothyreoidie en DM |
| Welke neurologische aandoeningen kunnen obstipatie veroorzaken? | Parkinson en MS |
| Welke medicatie kunnen obstipatie veroorzaken? | Opioiden, anticholinergica, ijzer, calcium, calciumantagonisten, NSAIDs, diuretica |
| Welke combinatie bij obstipatie doet sterk denken aan colorectaal carcinoom? | Onverklaard gewichtsverlies + rectaal bloedverlies + veranderd defecatiepatroon, vooral bij > 50j |
| Wat zijn typische kenmerken van een ileus? | Veel buikpijn, braken, forse abdominale distensie, afwezige peristaltiek/gootsteengeluiden |
| Wat is het verschil tussen mechanische en paralytische ileus? | Mechanisch: fysieke obstructie, e.g. tumor, volvulus, streng, strictuur Paralytisch: gestoorde/afwezige darmcontractie |
| Wat zijn alarmsymptomen bij buikpijn? | Hematemese, melena, aanhoudend braken, ernstige pijn die verergert door bewegen/vervoer en/of koorts, gestoorde pijnlijke voedselpassage, aanhoudend retrosternale pijn, onbedoeld gewichtsverlies en anemie |
| Wat is een ulcus pepticum? | Een defect in de mucosa van maag of duodenum, meestal door H. pylori of NSAID gebruik |
| Wat is typisch voor een diodenumulcus wat betreft pijn en voedsel? | Pijn wordt vaak verlicht door eten en kan s'nachts optreden |
| Wat is typisch voor een maagulcus wat betreft pijn en voedsel? | Pijn wordt vaak erger door eten en kan leiden tot gewichtsverlies |
| Wat is GERD? | Gastro-oesofageale refluxziekte Chronische terugstroom van maaginhoud/zuur naar de slokdarm door onvoldoende functie van de onderste oesofagussfincter |
| Wat zijn typische klachten bij GERD? | Brandend maagzuur, reflux, retrosternale brandende pijn, vaak postprandiaal of s'nachts, en soms slikklachten |
| Welke factoren verhogen het risico of GERD? | Verhoogde intra-abdominale druk, vertraagde maaglediging, slechte oesofageale peristaltiek, hiatus hernia, obesitas, zwangerschap |
| Wat zijn de 2 belangrijkste oorzaken van acute pancreatitis? | Galstenen en alcohol |
| Welke oorzaken van pancreatitis moet je kennen? | Galstenen, alcohol, hypertriglyceridemie, medicatie, trauma, tumor/obstructie, hypercalciemie, infecties, erfelijke pancreatitis |
| Wat is het typische pijnpatroon bij acute pancreatitis? | Acute hevige epigastrische/bovenbuikpijn, vaak uitstralend naar de rug, die kan verbeteren bij vooroverbuigen |
| Welke begeleidende symptomen passen bij acute pancreatitis? | Misselijkheid, braken, koorts, tachycardie/tachypneu ernstig: hypotensie/shock, oligurie, dyspneu/hypoxemie, bewustzijnsstoornissen |
| Wat zijn de criteria voor de diagnose acute pancreatitis? | 2 van 3: typische buikpijn lipase/amylase > 3x bovengrens normaal passende beeldvorming |
| Welke labwaarden zijn verhoogd bij acute pancreatitis? | Lipase, amylase, CRP, leukocyten |
| Wat is de basisbehandeling van acute pancreatitis? | Supportief: Iv-vocht, pijnstilling, elektrolyten corrigeren, monitoring |
| Wat zijn de typische klachten van galsteenlijden/galkoliek? | Hevige krampende pijn rechtsboven/epigastrio, vaak na vet eten, uitstralend naar rug/schouderblad, misselijkheid/braken, bewegingsdrang |
| Wat is PDS/IBS? | Een functionele darmstoornis met terugkerende buikpijn geassocieerd met veranderingen in stoelgang, zonder structurele/organische oorzaak |
| Welke klachten passen bij IBS? | Verandering defecatiefrequentie en consistentie, buikpijn, krampen, slijmverlies, abdominale distensie, flatulentie |
| Wat is de klassieke triade van pyelonefritis? | Hoge koorts > 38,5°C + flankpijn + dysurie |
| Welke urinebevindingen passen bij pyelonefritis? | Leukocyturie, nitriet/bacteriurie, soms microscopische hematurie |
| Welke kenmerken passen bij astro-enteritis? | Acuut braken/misselijkheid, diarree, vaak in een lokale epidemie, e.g. een gezin |
| Wat zijn belangrijke DDs bij diarree + gewichtsverlies? | IBD (Crohn/colitis ulcerosa), coeliakie, GI-tumoren, gastro-enteritis, hyperthyreoidie |
| Wat zijn typische kenmerken van Crohn? | Buikkrampen/pijn, vaak rechtsonder, diarree, vermoedheid, gewichtsverlies, perianale fistels / abcessen / mondzweren en extra-intestinale manifestaties |
| Welke laag van de darmwand is bij Crohn ontstoken? | Transmuraal: alle lagen |
| Wat betekent skip lesions bij Crohn? | Ontstoken darmsegmenten worden afgewisseld met gezonde segmenten |
| Welk deel van het maag-darmkanaal is een voorkeurslocatie voor Crohn? | Het terminale ileum |
| Welke complicaties zijn typisch voor Crohn? | Fistels, abcessen, stenosen |
| Wat zijn typische kenmerken van colitis ulcerosa? | Bloederige diarree, slijm, verhoogde defecatiefrequentie en tenesmen, pijn is minder dominant |
| Welke delen van de darm zijn bij UC angedaan? | Alleen colon en rectum |
| Welke laag is ontstoken bij UC? | Vooral mucosa en submucosa |
| Wat is coeliakie? | Een chronische auto-immuunziekte, veroorzaakt door een immuunreactie tegen gluten |
| Waar bevindt de belangrijkste darmschade bij coeliakie zich? | In de dunne darm, vooral duodenum/jejunum |
| Wat gebeuert er met de villi bij coeliakie? | Ontsteking leidt tot villusatrofie en crypthyperplasie --> kleiner absorptieoppervlak --> malabsorptie |
| Welke voedingsstoffen kunnen bij coeliakie slecht worden opgenomen? | Onder andere ijzer, vitamine D, B12, foliumzuur, zink |
| Welke klachten passen bij coeliakie? | Chronische diarree of obstipatie, vettige/stinkende ontlasting, buikpijn, opgeblazen gevoel, winderigheid, vermoedheid, gewichtsverlies |
| Welke extra-intestinale manifestaties kunnen optreden bij coeliakie? | Ijzergebreksanemie, osteoporose, dermatitis herpetiformis, modzweren en neuropsychische klachten |
| Welke serologische test die je bij verdenking op coeliakie? | tTG-IgA + totaal IgA |
| Wat is de belangrijkste prehepatische oorzaak van icterus? | Hemolyse |
| Welke soort bilirubine stijgt vooral bij hemolyse? | Ongeconjugeerd = door verhoogde afbraak van hemoglobine ontstaat meer ongeconjugeerd bilirubine dan de lever kan verwerken |
| Waarom geeft ongeconjugeerd bilirubine geen donkere urine? | Het is niet wateroplosbaar en wordt niet door de nieren gefiltreerd |
| Wat zijn oorzaken van intrahepatische oorzaken van hyperbilirubinemie? | Hepatitis A-F, EBV, CMV, levercirrose, Gilbert-syndroom |
| Wat zijn posthepatische oorzaken? | Hepatocellulair carcinoom, pancreaskopcarcinoom, levermetastasen en galstenen/galwegobstructie |
| Wat zijn donkere urine en grijze/ontkleurde ontlasting bij icterus een aanwijzing voor? | Posthepatische obstructie/cholestase |
| Waarom ontstaat donkere urine bij posthepatische obstructie? | Geconjugeerd bilirubine lekt terug naar het bloed en wordt door de nieren uitgescheiden |
| Waarom ontstaat ontkleurde ontlasting bij volledige galwegobstructie? | Bilirubine bereikt de darm niet --> geen vorming van urobilinogeen/stercobiline |
| Wat zijn belangrijke klachten bij acute virale hepatitis? | Malaise, vermoeidheid, koorts, icterus, donkere urine, bleke ontlasting, matige hepatomegalie, soms splenomegalie/licht rechterbovenbuikpijn |
| Hoe presenteert chronische virale hepatitis zich vaak? | Jarenlang asymptomatisch; later vermoeidheid, vage rechterbovenbuikklachten, pruritus/easy bruising en tekenen van chronische leverziekte |
| Welke hepatitisvirussen kunnen chronisch worden? | B, C en D |
| Welke hepatitisvirussen worden fecaal-oraal overgedragen? | A en E |
| Welke hepatitisvirussen verhogen het risico op hepatocellulair carcinoom? | B en C |
| Wat is levercirrose? | Het eindstadium van chronisch leverfalen, waarbij chronisch leverletsel leidt tot verlies van normale lobulaire architectuur, fibrose en nodulusvorming |
| Wat zijn belangrijke oorzaken van levercirrose? | Virale hepatitis C, alcoholische hepatitis en NASH |
| Wat zijn gevolgen van portale hypertensie bij cirrose? | Ascites, splenomegalie, trombocytopenie, varices, caput medusae |
| Welke tekenen wijzen bij LO op levercirrose? | Spider naevie, erythema palmare, gynaecomastie, testisatrofie, Dupuytren, icterus, ascites, enkeloedeem, hematomen, cachexie, caput medusae, splenomegalie, flapping tremor |
| Waarom can cirrose hepatische encefalopathie veroorzaken? | Door portosystemische collateralen kunnen stoffen zoals ammoniak de lever omzeilen; ammoniak is toxisch voor de hersenen --> verwardheid, traagheid, flapping tremor, uiteindelijk coma |
| Wat is de DD bij toegenomen buikomvang? | 5F's OT Fat, Fluid, Flatus, Feces, Fetus, Organomegalie, tumor |
| Wat zijn oorzaken van ascites? | Cirrose, hartfalen, hypoproteinemie, portale vene-trombose, peritoneale carcinomatose, peritonitis/TB, pancreatitis, nefrotisch syndroom, ischemische darm en maligniteit |
| Wat is een transsudaat vs exsudaat? | Transsudaat: laag eiwitgehalte Exsudaat: hoog eiwitgehalte |
| Hoe veroorzaakt cirrose ascites? | Fibrose/noduli → portale hypertensie → splanchnische vasodilatatie → ↓ effectief arterieel volume → RAAS-activatie → Na⁺/waterretentie → vochtlekkage in de buik |
| Hoe veroorzaakt hartfalen ascites / oedeem? | Rechterhartfalen → ↑ veneuze/portale hydrostatische druk; daarnaast ↓ cardiac output → ↓ nierperfusie → RAAS → Na⁺/waterretentie → ↑ bloedvolume en hydrostatische druk → vochtlekkage |
| Hoe veroorzaakt nefrotisch syndroom ascites/oedeem? | Massale proteïnurie → hypoalbuminemie → ↓ oncotische druk → vocht verlaat de capillairen → oedeem/ascites |
| Wat zijn de 3 mechanismen die oedeem kunnen veroorzaken? | ↑ hydrostatische druk, ↓ colloïd-osmotische druk en ↑ capillaire permeabiliteit |
| Hoe onderscheid je nefrotisch syndroom, cirrose, hartfalen bij generaliseed oedeem? | Nefrotisch: snel periorbitaal/been-oedeem + schuimende urine Cirrose = geleidelijke ascites + icterus + tekenen leverfalen + alcoholanamnese Hartfalen = progressieve dyspneu + orthopneu + nachtelijke dyspneu / nocturie + hepatomegalie + verhoogde VCD |
| Een patient heeft toegenomen buikomvang, enkeloedeem, icterus, spider naevi, splenomegalie. Wat is je waarschijnlijkheidsdiagnose en waarom? | Gedecompenseerde levercirrose met ascites: De combinatie van ascites/oedeem met icterus en tekenen van portale hypertensie — splenomegalie en caput medusae — en chronische leverziektetekenen zoals spider naevi past sterk bij cirrose |
Created by:
user-2037160