click below
click below
Normal Size Small Size show me how
PNJA 2026
| Question | Answer |
|---|---|
| uspokajający, dodający otuchy | reassuring |
| odnosić się, wspominać | refer to |
| wnioskować | infer |
| wyraźnie, bezpośrednio | explicitly |
| fascynujący, przyciągający uwagę | captivating |
| nie do odparcia | irresistible |
| monotonny | monotonous |
| tajemniczy, zagadkowy | enigmatic |
| powtarzalny | repetitious |
| męczący, nudny | tiresome |
| sielankowy, idylliczny | idyllic |
| obfity | abundant |
| mechaniczny, automatyczny | mechanical |
| nudny, tępy | dull |
| mrożący krew w żyłach | chilling |
| baśń | fairy tale |
| parowiec | steamship |
| wyruszyć w morze | set sail |
| żwir | gravel |
| metropolia | metropolis |
| ciotka/wujek (rodzeństwo dziadków) | great-aunt/great-uncle |
| krewni krwi | blood relatives |
| urok, czar | charm |
| schronić się | take refuge |
| rozweselić kogoś | brighten one's day |
| zasoby | resources |
| nowoczesny technologicznie | high-tech |
| rozwój gospodarczy | economic development |
| brak | lack |
| region | region |
| koncentracja osób o niskich dochodach | concentration of low-income |
| kraje rozwijające się | developing countries |
| dochód narodowy brutto na osobę | GNI per capita |
| potęga gospodarcza | economic powerhouse |
| średnia na osobę | averaged per capita |
| gospodarka tradycyjna | traditional economy |
| społeczność | community |
| zazwyczaj | typically |
| uprawy | crops |
| surowce naturalne | raw materials |
| handel | trade |
| gotowe produkty | finished goods |
| zróżnicowany | diverse |
| inwestycja | investment |
| napięcia | tensions |
| przypominać | resemble |
| strefa tropikalna | tropical core |
| udomowienie | domestication |
| jęczmień | barley |
| rodzimy | native |
| proso | millets |
| dostarczać | provide |
| odnawialny | renewable |
| jasna przyszłość | bright future |
| uzyskać | obtain |
| zbiornik wodny | body of water |
| punkt postoju | stopping off point |
| miejsce zamieszkania | residence |
| inflacja | inflation |
| port handlowy | trading port |
| długość życia | lifespan |
| małż twardziel | quahog clam |
| jętka | mayfly |
| stały ląd | mainland |
| gaje, zagajniki | groves |
| żywy, pełen energii | vibrant |
| przewyższać liczebnie | outnumber |
| składnik | component |
| poza | beyond |
| mnóstwo, nadmiar | plethora of |
| skrupulatnie | meticulously |
| wizyta u lekarza | doctor visit |
| odległy | remote |
| niezamierzony | unintentional |
| lekarstwo | cure |
| niemowlę | infant |
| oszustwo | deception |
| ukrywać, tuszować | cover up |
| zaangażowanie | involvement |
| niania | nursemaid |
| celowo | deliberately |
| wariograf | polygraph |
| podstawowy | fundamental |
| zdolność | capacity |
| wykroczenie | transgression |
| oszustwa (także: przeciw) | cons |
| zwrot z inwestycji | investment returns |
| zachowania uzależniające | addictive behaviors |
| wskazywać | indicate |
| odpowiadać, być podobnym | correspond |
| znaczny, duży | substantial |
| integralny | integral |
| wyraźnie, oczywiście | evidently |
| wręcz przeciwnie | on the contrary |
| prosty, zrozumiały | straightforward |
| wiele | multiple |
| nostalgiczny | nostalgic |
| tajemniczy (z ukrytym znaczeniem) | cryptic |
| kuszący | seductive |
| opuszczony, ponury | desolate |
| niekończący się | perpetual |
| krystaliczny | crystalline |
| powieść | novel |
| pochodzenie | origin |
| brukowane ulice | cobbled streets |
| niepokój, poruszenie | agitation |
| cierpienie | anguish |
| wyśmiewać | mock |
| dziwak | weirdo |
| rozwój | development |
| pszenica | wheat |
| gęstość | density |
| roczny | annual |
| całkowity dochód narodowy | gross national income |
| ludny | populous |
| zwierzęta gospodarskie | livestock |
| rolnictwo | agriculture |
| drewno (budowlane) | timber |
| łowcy-zbieracze | hunter gatherers |
| chwalić się | boasts about |
| niewygodny, nieporęczny | cumbersome |
| chrupiący, ostry, wyraźny | crisp |
| długowieczność | longevity |
| kompilować, zbierać | compile |
| piękne pismo odręczne | cursive |
| składniki odżywcze | nutrients |
| front (wojenny / front) | front |
| cząsteczki | molecules |
| demonstruje, pokazuje | demonstrates |
| ograniczenie | restriction |
| podkopywać | undermine |
| promować | promote |
| kłamca | liar |
| aplikacja, zastosowanie | application |
| opierać się | resist |
| kamień milowy | milestone |
| niewinne kłamstewka | white lies |
| oszukańczy | deceitful |
| jednocześnie | simultaneously |
| porównanie (bez "like" lub "as") | metaphor |
| wykluczony | excluded |
| dostrzec, zauważyć z trudem | discern |
| przekazywać (myśl, uczucie) | convey |
| wyspecjalizowany | specialized |
| sektory | sectors |
| produkcja | manufacturing |
| bankowość | banking |
| finanse | finance |
| instalacje wodne | plumbing |
| kraje rozwijające się | developing nations |
| zasilany energią słoneczną | solar-powered |
| wyraźne zalety | distinct advantages |
| dostępność | availability |
| niski koszt | low cost |
| bezpieczeństwo | security |
| przedsiębiorcy | entrepreneurs |
| osiągać sukces, dobrze się rozwijać | prosper |
| roczny przychód | annual revenue |
| potroić | triple |
| kojarzyć | associate |
| odmówiony, zabroniony | denied |
| ewolucyjny | evolutionary |
| mniejszość | minority |
| ukierunkowanie | orientation |
| obfite zasoby | abundant resources |
| kolebka | cradle of |
| ubóstwo | poverty |
| lojalność wobec swojego plemienia | tribalism |
| wystający, wybrzuszony | bulging |
| jedyny, wyłączny | sole |
| rozciągać się | span |
| strefy umiarkowane | temperate zones |
| linie ewolucyjne | evolutionary lines |
| małpy człekokształtne | apes |
| wcześni ludzie | proto humans |
| rozchodzić się, odchodzić | diverge |
| przodkowie | ancestors |
| rozprzestrzeniać się z | expand out of |
| ścieżka ewolucji | evolutionary course |
| odrębne gatunki | distinct species |
| ulec głębokiej zmianie | undergo profound change |
| okablowanie mózgu | brain wiring |
| paleontolodzy | paleontologists |
| zachowujący się jak współczesny człowiek | behaviorally modern |
| wytępić | exterminate |
| krzyżować się między gatunkami | interbreed |
| myląca sytuacja gospodarcza | economic puzzling |
| konkurencyjny | competitive |
| radykalnie | radically |
| osiadać (na stałe) | settle |
| stały | permanent |
| wioska | village |
| ludzie skupieni na jednej umiejętności | specialists |
| postęp | advances |
| cywilizacje z rządem | state societies |
| nadawać się do | lend themselves to |
| tuzin | dozen |
| żyzny półksiężyc | fertile crescent |
| bydło | cattle |
| udomowiony | domesticated |
| Eurazja | Eurasia |
| uprawy | crops |
| zwierzęta gospodarskie | livestock |
| szerokości geograficzne | latitudes |
| dostosowanie | adaptation |
| klimat | climates |
| sezonowość | seasonality |
| sorgo | sorghum |
| ignamy (bataty) | yams |
| równikowy | equatorial |
| rolniczy | agricultural |
| gorsza pozycja | lower row |
| perliczka | guinea fowl |
| kolebka | origin |
| pochodzenie | origin |
| rodzimy | native |
| podwórze stodoły | barnyard |
| kawaleria | cavalry |
| wsiąść (na konia) | mount |
| jadący na | mounted on |
| szybko wkroczyć | sweep into |
| przejąć | overrun |
| baranina | mutton |
| słaby, mizerny | puny |
| ironicznie | ironically |
| współewoluować | co-evolve |
| umiejętność | prowess |
| unikanie | avoidance |
| rozwiązać / zamieszkać | settle |
| pech | misfortune |
| mamuty włochate | woolly mammoths |
| kot szablozębny | saber-toothed |
| torbacze | marsupials |
| nosorożce | rhinoceroses |
| wytępiony | exterminated |
| strzec się | beware |
| zachęcać | encourage |
| rozwijać się dobrze | thrive |
| reputacja | reputation |
| malaria | malaria |
| żółta febra | yellow fever |
| AIDS | AIDS |
| drobnoustroje | microbes |
| przekroczyć granice gatunków | crossed species lines |
| dostosować się | adapt |
| ewolucyjna kolebka | evolutionary cradle |
| ciężar | burden |
| śródlądowy | landlocked |
| żeglowny | navigable |
| drogi wodne | waterways |
| blokować | thwarts |
| kurczyć się | dwindle |
| wiecznie | eternally |
| harmonijnie | harmoniously |
| obfitość | abundance |
| generatory | generators |
| energia wodna | hydroelectric power |
| ekoturystyka | ecotourism |
| wycięty (drzewa) | logged |
| zrównoważony | sustainable |
| lukratywny, dochodowy | lucrative |
| łagodzić | alleviate |
| finansowanie | funding |
| dawniej | formerly |
| obciążenie | drain on |
| okiełznać | curb |
| inwestować w | invest in |
| górnictwo | mining |
| koncesje | concession areas |
| najlepszy przypadek | best case |
| pokonać | overcome |
| odmówić | deny |
| siła robocza | workforce |
| inwestycje z zewnątrz | outside investment |
| wieczna pomoc | perpetual aid |
| interwencja wojskowa | military intervention |
| zapobiegać | head off |
| dostatni | prospering |
| obszar koncesyjny | concession area |
| antropolog | anthropologist |
| gatunek dominujący | dominant species |
| wymrzeć | die out |
| bardzo pomóc | go a long way toward |
| przewaga na starcie | head starts |
| zrodził | spawned |
| otoczony lądem | landlocked |
| spowodował duże obciążenie | struck a major drain on |
| plagi | plagues |
| rozprzestrzeniać się | spread |
| bliskość | proximity |
| naśladowanie | imitation |
| oznaka | indication |
| etykieta | label |
| część | share |
| konsument | consumer |
| aromat | aroma |
| plon | yield |
| pojęcie | notion |
| własność intelektualna | intellectual property |
| gleba wulkaniczna | volcanic soil |
| unikalne właściwości | unique properties |
| pochodzić z | originate from |
| pomoc z zewnątrz | outside aid |
| produkcja rolna | agricultural production |
| niewolnictwo | slavery |
| mieszkańcy | inhabitants |
| handel niewolnikami | slave trade |
| prąd / obecny czas | current |
| położenie geograficzne | geographical location |
| kluczowy szlak żeglugowy | key shipping route |
| porty | harbors |
| imigracja | immigration |
| większość | majority |
| po | post |
| badanie (ankieta) | survey |
| wąski | narrow |
| cieśnina | strait |
| eksporter | exporter |
| importer | importer |
| klimat | climate |
| zachować | retain |
| zakłady odsalania | desalination plants |
| recykling | recycling |
| ścieki | wastewater |
| woda morska | seawater |
| różnorodność | diversity |
| liberalna polityka imigracyjna | liberal immigration policies |
| zrównoważyć | offset |
| szkodliwy | detrimental |
| negatywna reakcja | backlash |
| popaść w upadek | go into decline |
| niepodległość | independence |
| miasto-państwo | city state |
| luksusowe apartamentowce | high rise condos |
| dokładnie przeczytać | peruse |
| ekskluzywny, drogi | upscale |
| inwestorzy | investors |
| zwiększać | increase |
| oczekiwana długość | expectancy |
| przyczyniać się | contribute |
| geny | genes |
| znaczenie | significance |
| dowód | evidence |
| dane wizualne | visual data |
| ssak | mammal |
| długowieczność | longevity |
| tygrys bengalski | Bengal tiger |
| pyton birmański | Burmese python |
| żółw lądowy | tortoise |
| waleń grenlandzki | bowhead whale |
| poza, dalej | beyond |
| mniej więcej, z grubsza | roughly |
| rozmnażać się | reproduce |
| królik bawełniak | cottontail rabbit |
| homar | lobster |
| szympans | chimpanzee |
| teoretycznie | theoretically |
| gatunek | species |
| sprzeczny | contradictory |
| odwrotnie, przeciwnie | conversely |
| mechanizmy | mechanisms |
| ponad, nad, z powodu | over |
| głód | hunger |
| implikacja, sugerowane znaczenie | implication |
| ograniczenia | restrictions |
| spożycie, pobór | intake |
| węglowodany | carbohydrates |
| ciastka, wypieki | pastries |
| chude białka | lean proteins |
| odtworzyć, zrekonstruować | reconstruct |
| zyskać wgląd, zrozumieć | gain insight |
| nieuszkodzony, cały | intact |
| rezultat, wynik | outcome |
| przewyższać liczebnie | outnumber |
| stosunek, proporcja | ratio |
| podkopywać, osłabiać | undermine |
| bezpieczny, zabezpieczyć | secure |
| przewidywana długość życia | life expectancy |
| przebiec wzrokiem, musnąć | skim |
| czynniki | factors |
| wnioskowania | inferences |
| zamiar, intencja | intent |
| angażujący, angażowanie | engaging |
| stoletnia osoba | centenarian |
| port, schronić | harbor |
| odkryć | uncover |
| dodatek na wierzchu | topping |
| dojrzewać | ripen |
| zakrzywiający się | curving |
| najbardziej na południe | southernmost |
| przez | through |
| genetyk | geneticist |
| kolega (z pracy) | colleague |
| geriatra | geriatrician |
| rozróżnienie, wyróżnienie | distinction |
| liczenie, numerowanie | numbering |
| mieszkańcy | inhabitants |
| język/dialekt lokalny | dialect |
| tabloid (gazeta) | tabloid |
| rekord / nagrywać | record |
| płaszcz (także przenośnie) | mantle |
| zdumiewająco, ogromnie | prodigiously |
| przypomnieć sobie, odwołać | recall |
| grypa | influenza |
| pandemia | pandemic |
| psotny, figlarny | impish |
| raczyć, częstować (np. opowieściami) | regale |
| żywy, energiczny | lively |
| patron, stały klient | patron |
| uwaga, zauważyć | remark |
| patron/patronka (święty) | patron saint |
| oszczędnie, skąpo | sparingly |
| mimowolny | involuntary |
| bieda, ubóstwo | poverty |
| ograniczony | restricted |
| podkopywać | undermine |
| ograniczenie | restriction |
| zepsuty przez, naznaczony | marred by |
| technologie genomowe | genomic technologies |
| badania molekularne | molecular research |
| zyskać wgląd | gain insight |
| choroby, dolegliwości | maladies |
| nadawać, przyznawać | confer |
| księgi rachunkowe | ledgers |
| unifikacja, zjednoczenie | unification |
| gmina (wł.) | comune |
| miasteczko (gmina) | township |
| przedostać się przez, wywiązać się | come through |
| przeczesywać | comb through |
| ankieta, badanie | survey |
| połączenie, sprzężenie | coupling |
| fizjologiczna słabość | physiological frailty |
| rozpocząć, wyruszyć, przedstawić | set out |
| współdziałać | interact |
| przyspieszać, spieszyć się | hasten |
| niezachwiany, bardzo solidny | rock solid |
| demograficzny | demographic |
| rozległy, obszerny | extensive |
| rekonstruować drzewa genealogiczne | reconstruct pedigrees |
| skrupulatnie | meticulously |
| karty rejestracyjne | registry cards |
| osoby po 90. roku życia | nonagenarians |
| małżonkowie | spouses |
| korzyść | benefit |
| zwroty akcji, zakręty | twists and turns |
| wyodrębnić, wydobyć (ze złożonych danych) | tease out |
| intrygujący paradoks | intriguing paradox |
| słabo oświetlony | dimly lit |
| próbka tkanki | sample tissue |
| dotycząca biologii | regarding biology |
| posiadać | possess |
| allel | allele |
| trawienie | digestion |
| związki chemiczne | compounds |
| zdrowie komórkowe | cellular health |
| ekstrakt z jelita | intestine extract |
| rozpędzony, podkręcony | revved up |
| odprzężenie | uncoupling |
| rozciąć / szczegółowo zbadać szlak | dissect pathway |
| przechowywanie | storage |
| ograniczać | curtail |
| nazywanie, dubbing | dubbing |
| historia ostrzegawcza | cautionary tale |
| wyniki | outcomes |
| skrajnie sprzeczne | wildly contradictory |
| przewaga, zaleta | advantage |
| naczelne | primates |
| w kontekście | in the context |
| cała jednostka wojskowa | entire army unit |
| została odwołana / wezwana z powrotem | was recalled |
| podczas II wojny światowej | during World War II |
| niezbadany, niezgłębiony | unfathomed |
| dojrzały | ripe |
| ubezpieczenie zdrowotne | health insurance |
| fragmentaryczny | peacemeal (piecemeal) |
| czynniki zewnętrzne | external factors |
| zapierający dech w piersiach | breathtaking |
| chaos | chaos |
| paradoks | paradox |
| interpretować dane wizualne | interpret visual data |
| wydatki na opiekę zdrowotną | healthcare spending |
| pochodzić, schodzić | descend |
| napływ | influx |
| dziedziczny | hereditary |
| cukrzyca | diabetes |
| reklamy | advertisements |
| tytoń | tobacco |
| dopuszczony do celów leczniczych | medicinally permitted |
| celować w, być skierowanym na | to target |
| niedawny | recent |
| dym z drugiej ręki (bierne palenie) | secondhand smoke |
| wskazówka, aluzja | hint |
| wskazuje | indicates |
| sugerowane, zasugerowane | suggested |
| podkopane | undermined |
| nadawać | confer |
| niezwykle złożony | unusually complex |
| raportować | to report |
| że | that |
| mnóstwo, nadmiar | the plethora of |
| niezamierzony | unintentional |
| ludność świata | world population |
| jestem świadomy | I'm aware |
| cud | miracle |
| podejrzewać, podejrzany | suspect |
| powszechnie przyjmuje się, że | it is widely accepted that |
| wymagać | require |
| narażać na niebezpieczeństwo | endanger |
| Światowa Organizacja Zdrowia | World Health Organization (WHO) |
| w przybliżeniu | approximately |
| uchwalać (prawo) | enact |
| zakazywać | prohibit |
| wystąpić, mieć miejsce | occur |
| sprzeczny | contradictory |
| odwrotnie | conversely |
| zyskać wgląd | gain insight |
| implikacja | implication |
| nieuszkodzony | intact |
| długość życia | lifespan |
| długowieczność | longevity |
| mechanizmy | mechanisms |
| wynik | outcome |
| przewyższać liczebnie | outnumber |
| stosunek | ratio |
| rekonstruować | reconstruct |
| oszukać | deceive |
| modlić się (błąd?) | pray (pray/prey) |
| wygląd, pojawienie się | appearance |
| wykroczenie | wrongdoing |
| behawioralny | behavioral |
| uczestnicy | participants |
| wprowadzać w błąd | mislead |
| infografika | infographic |
| reelekcja | reelection |
| kampania | campaign |
| twierdzić, zapewniać | assert |
| niewinność | innocence |
| ogłaszać | declare |
| oszust, złodziej | crook |
| tuszować | cover up |
| zrezygnować z | resign from |
| występek | misdeed |
| przewaga | advantage |
| korzyści | benefits |
| unikać | evade |
| lekceważyć, ignorować | disregard |
| podtrzymywać, przestrzegać | uphold |
| showman | showman |
| czerpać korzyści z | profit from |
| rozbudowany, rozwinąć | elaborate |
| oszustwo, mistyfikacja | hoax |
| łapówka, przekupić | bribe |
| automatycznie | automatically |
| zdolność | capacity |
| nieuczciwość | dishonesty |
| pojawienie się | emergence |
| zwodniczy | deceptive |
| wybitność | prominence |
| psycholog behawioralny | behavioral psychologist |
| rozległe badania | extensive research |
| podszywać się | impersonate |
| oszust, ktoś podający się za kogoś | imposter |
| oszukujący | deceitful |
| łatwowierny | gullible |
| podatny na, skłonny do | prone to |
| systematycznie | systematically |
| rozwijać się, dobrze sobie radzić | thrive |
| nieuczciwy | dishonest |
| niezbędny | essential |
| najlepsza zasada | the best policy |
| knucie, intrygancki | scheming |
| ludzkość | humankind |
| wprawiony, praktykowany | practiced |
| snuć kłamstwa | spin lies |
| tkać, snuć | weave |
| opowieści | tales |
| niesprawiedliwy | unjust |
| czepiać się, trzymać się | cling |
| zachowanie | behavior |
| dążenie | pursuit |
| oszuści | deceivers |
| oszuści podszywający się | imposters |
| oszusty | swindlers |
| przechwalanie się | boasting |
| próbka | a sample of |
| przypadek | instance |
| nieprawda | untruth |
| wymówka | excuse |
| dyplomata | diplomat |
| sprawa, afera | affair |
| spekulować | speculate |
| kamuflaż | camouflage |
| etyk | ethicist |
| wybitny, znaczący | prominent |
| neurobiolodzy | neuroscientists |
| kamień milowy rozwoju | developmental milestone |
| niepokojący | troubling |
| wzrost poznawczy | cognitive growth |
| tożsamość | identity |
| szczyt | peak |
| twierdzić, rościć sobie | claim |
| od razu | straightaway |
| ostatnie przypuszczenie | recent guess |
| wzrost | increase |
| zaawansowanie, wyrafinowanie | sophistication |
| zdolność do, łatwość w | facility for |
| funkcje wykonawcze | executive function |
| częstotliwość | frequency |
| nawigować, poruszać się | navigate |
| ukryty, domyślny | implicit |
| sparaliżowany | paralyzed |
| przechwycić, chwycić, zająć | seize |
| nabrany, oszukany | duped |
| doradca | consultant |
| fabrykować, podrabiać | forge |
| kontrola, czeki | checks |
| manipulować | manipulate |
| opór | resistance |
| oszustwa | deceptions |
| proszę, zadowolić | please |
| pochwała | praise |
| będzie (forma przyszła) | shall |
| łatwy do przełknięcia (przenośnie) | easy to swallow |
| potwierdzać | affirm |
| obalać | disprove |
| istniejący wcześniej | preexisting |
| uprzedzenie | prejudice |
| lingwista | linguist |
| wyśmiewać, kpić | ridicule |
| zbity z tropu | puzzled |
| hamować, utrudniać | imped |
| zbiorowy | collective |
| granica (także przenośnie) | frontier |
| oszustwo | deceit |
| podatność (na zranienie) | vulnerability |
| stawić opór | put up resistance |
| niesprawiedliwy | unjust |
| na właściwej drodze | on track |
| dać się nabrać | get duped |
| przekręcać, skręcać | twist |
| zgodnie z prawdą | truthfully |
| wprowadzający w błąd | misleading |
| wolontariusze | volunteers |
| składniki | ingredients |
| samokontrola | self-control |
| uszczęśliwiać, akceptować (niewłaściwe zachowanie) | condone |
| tuszować wykroczenie | cover up a transgression |
| odroczyć gratyfikację | delay gratification |
| impulsy | impulses |
| opierać się | resist |
| podłużny, długoterminowy (badanie) | longitudinal |
| gratyfikacja | gratification |
| osoba, jednostka | individual |
| młodzież, nastolatki | adolescents |
| pokusa | temptation |
| podatny na | prone to |