click below
click below
Normal Size Small Size show me how
Biologia- odp ustna
2 pierwsze tematy z ekologii
| Ekologia | nauka badająca zależności między organizmami oraz między organizmami a środowiskiem. |
| Siedlisko | miejsce życia organizmu (np. las, jezioro). |
| Nisza ekologiczna | wszystkie wymagania organizmu, czyli: czym się odżywia gdzie żyje jak zdobywa pokarm jakie ma relacje z innymi organizmami |
| Czynniki środowiska | Czynniki biotyczne (ożywione), czynniki abiotyczne (nieożywione) |
| Czynnniki biotyczne | inne organizmy (np. rośliny, zwierzęta, bakterie) |
| Czynniki abiotyczne | światło temperatura woda gleba zasolenie tlen |
| Czynnik temperatury | wpływa na tempo procesów życiowych zbyt niska lub wysoka temperatura może zabić organizm |
| Czynnik wody | niezbędna do życia wszystkich organizmów jej ilość decyduje o występowaniu organizmów |
| Czynnik światła | Światło jest niezbędne do fotosyntezy. Wpływa na wzrost i rozwój roślin. |
| Tolerancja ekologiczna | zdolność organizmu do znoszenia zmian środowiska |
| Zakres tolerancji ekologicznej | minimum optimum (najlepsze warunki) maksimum poza zakresem → organizm nie przeżyje |
| Typy organizmów | Eurybionty, Stenobionty |
| Eurobionty | szeroka tolerancja (żyją w różnych warunkach) |
| Stenobionty | wąska tolerancja (małe zmiany im szkodzą) |
| Organizmy wskaźnikowe | mają wąski zakres tolerancji pokazują stan środowiska przykłady: porosty → jakość powietrza larwy jętek → czystość wody |
| Skala porostowa | służy do oceny zanieczyszczenia powietrza |
| Strefy skali porostowej | Strefy: 1–2 → bardzo zanieczyszczone (brak porostów) 3–5 → średnie zanieczyszczenie 6–7 → czyste powietrze (dużo porostów) im więcej porostów, tym czystsze powietrze |
| Populacja | Populacja – grupa osobników jednego gatunku, żyjących: na tym samym obszarze w tym samym czasie np. wilki w Polsce, buki w lesie |
| Liczebność | liczba wszystkich osobników w populacji |
| Zagęszczenie | liczba osobników na określonej powierzchni lub objętości (np. na 1 km²) |
| Przykład liczebności i zagęszczenia | 100 wilków w lesie = liczebność 10 wilków/km² = zagęszczenie |
| Czynniki wpływające na liczebność | rozrodczość (urodzenia) → zwiększa liczebność śmiertelność (zgony) → zmniejsza liczebność migracje: imigracja – napływ osobników (zwiększa), emigracja – odpływ osobników (zmniejsza) |
| Rozmieszczenie populacji w przestrzeni | losowe osobniki rozmieszczone przypadkowo np. rośliny rozsiewane przez wiatr równomierne osobniki w równych odległościach np. zwierzęta broniące terytoriów skupiskowe (najczęstsze!) osobniki w grupach np. stada zwierząt, ławice ryb |
| Struktura płciowa i wiekowa | Struktura płciowa stosunek liczby samców do samic wpływa na rozmnażanie populacji Struktura wiekowa 3 grupy: młodociane rozrodcze stare |
| Piramidy wieku | populacja rozwijająca się dużo młodych liczebność rośnie populacja ustabilizowana liczba osobników podobna w każdej grupie liczebność stała populacja wymierająca dużo starych osobników liczebność spada |
| Życie w grupie- zalety | łatwiejsze zdobywanie pokarmu lepsza ochrona przed drapieżnikami opieka nad młodymi |
| Życie w grupie- wady | konkurencja o pokarm łatwiejsze rozprzestrzenianie chorób konflikty między osobnikami |
| Wędrówki i migracje | wędrówki – regularne przemieszczanie się (np. sezonowe) migracje – zmiana miejsca życia: imigracja / emigracja |