click below
click below
Normal Size Small Size show me how
fIZIK
| Question | Answer |
|---|---|
| Cfare verejme duke u bazuar ne ligjin e ruajtjes se energjise | Duke u bazuar ne ligjin per ruajtjen e energjise verejme se ajo pjese e energjise qe emetohet nga burimi dhe qe pershkon siperfaqen s1 eshte e barabarte me energjine qe pershkon edhe siperfaqen s2 |
| Shkruaj formulen dhe trego me qka eshte ne perpjestim intensiteti i vales sferike | Nese burimi ka fuqi te zerit me vlere P vat, atehere intensiteti i zerit I ne largesine R metra nga burimi llogaritet me I=P/s= P/4π² |
| Shkruaj formulen e nivelit te intensitetit te zerit. SQARO | Ne praktike, ne vend te intensitetit te zerit perdoret niveli i intensitetit te zerit. Kjo madhesi fizike definohet me β=10log I/I 0 |
| me qka matet intesniteti i zerit dhe shkruaj nje shembull | Njesia e nivelit te zerit eshte decibeli dB. Nese intensiteti i zerit qe masim eshte i0= 10 -12 ne katror W/m2 , atehere niveli eshte β=0dB |
| Shkruaj nivelet e emetimit te zerit | Zeri qe emeton njeriu gjate te folurit ka frekuence prej 100Hz (ze i trashe) deri me 10 000hz (ZE I HOLLE),kurse nivel prej 30dB (ze i ulet) deiri me 80dB ze i larte |
| Cfare quajm infraze e qka ultraze | Veshi eshte organ shume i ndjeshem. E ndien zerin me frekuence ne game prej 20 deri ne 20 000 Hz. Zeri me frekuence me te vogel se 20Hz quhet infraze, kurse me frekuenc te lart 20 000hz ultraze |
| Cili eshte kufiri minimal e cili maksimal qe mund te ndjej veshi i njeriut | Intensiteti minimal i zerit qe mund ta ndjej veshi eshte ( Imin ≈ 10 -12 ne katror w/m2. Kjo eshte edhe arsyeja pse kjo vlere eshte zgjedhur per vlere referente ne llogaritjen e lartesise se zerit. kurse intensiteti maks. qe mund ta ndjej veshi ( Imax ≈1 |
| si percaktohet lartesia e zerit | edhte definiuar lartesia e zerit si nje madhesi qe shpreh bindjen apo perceptimin e njerezve per intensitetin e tij. Perkufizohet asisoj qe ti pergjigjet vleres se nivelit te zerit kur zeri ka frekuence 1000hz |
| Cfare eshte Timbri | Perveq lartesis dhe |
| si definohet rezistenca akustike dhe si e ka formulen | Kur vala e zerit arrin kufirin mes te mjediseve me karakteristika te ndryshme, si me dendesi dhe shpejtesi te zerit ne ate mjedis, ajo reflektohet. Ne fakt, nje madhesi e pershtatshme per te karakterizuar mjedisin eshte rezistenca akustike. Z=pCa |
| Cfare pershkruhet ne koeficinetin e reflektimit dhe si e ka formulen | Kur vala kalon nga mjedisi me rezistence akustike z1 = r1Ca1 ne mjedisin me rezistence akustike z2 = r2Ca2, atëhere perqindja e valës ge reflektohet pershkruhet permes koeficientit te reflektimit r, te definuar si: r = 100 z2 - z1/ z1+z2 |
| cfar ndodh kur zeri e godet pllaken e qelikut | Kur zeri nga ajri me e godet pllakën e elikut me, athere r = 99.998%, që do të thote se gati i gjithe zeri reflektohet). Kur 99.95%. zeri godet siperfagen e ujit ( |
| kur degjohet jehona | Jehona degjohet kur burimi i zerit dhe kufiri reflektues jane larg njeri-jetrit |
| kur veshi mund te regjistroje zerin e reflektuar | Me gellim qe veshi te regjistrojë zerin e reflektuar, per shpejtësi të zërit në ajër prej 340 m/s, sipërfaqja reflektuese duhet te jete më së pakut 17 metra larg, sepse rrugén 2x17m = 34 m zëri e kalon për 0.1 sekond |
| cfare zbuloj dopleri dhe formula | Nese kamioni levize me shpejtësi v, atëherë dendësimet e ajrit nga sirena, perpara kamionit do të afrohen (gjatësia valore do të zvogëlohet), kurse prapa kamionit do të rrallohen (gjatësia valore do të rritet) |
| cfare zbuloj dopleri dhe formula .2. | kur kamioni lëviz, frekuenca e burimit do te rritet perpara dhe do te zvogëlohet prapa, sepse gjatësia valore 2 dhe frekuenca f lidhen me shprehjen e njohur ca= gjatsia valore her f |
| me qfar ka te beje efekti i doplerit | efekti i Doplerit ka të bëjë me ndërrimin e frekuencës së burimit kur ndodhet ne lëvizje. Rast i ndërrimit të frekuencave të burimit ndodh edhe kur burimi eshtë i palëvishëm kurse drejt tij afrohet ose largohet pranuesi i zërit |
| cfar ndodh kur burimi eshte ne levizjedhe shkruaj formoulen | burimi i zerit duke levizur me shpjtesi Vb i afrohet degjuesit ne qetesi. nket rast gjatsia valore e burimit do zvoglohet dhe vlera eshte gjatsi valore= CaT-VbT=(Ca-Vb)T |
| cfar ndodh kur burimi eshte ne qetesi dhe shkruaj formulen | 1, kur pranuesi me shpejtesi vp i afrohet burimit te palev., ateher do te degjoj frekuencat.2 kur pranuesi largohet prej saj me shpjetsi vp do te degjoj frekuencat f'=ca-vp/gj.v=ca-vp/cat=ca-vp/ca)f |
| cfar jane valet balistike dhe si krijohen | Valët goditèse, qe ndryshe quhen edhe vale balistike, krjohen kur burimi i zerit lêviz mẽ shpejtè se vet zëri. kur burimi nuk leviz,lëviz me shpejtesi më te vogël se zöri, me shpejtesi te zërit () dhe me shpejtesi me tẽ madhe se zëri |
| si percaktohet pozita e vales goditese dhe shkruaj formulen | kur vb>Ca , ekuacionet e mësipérme nuk vlejné. Ne këto raste shfaqet vala goditëse, e cila paraqet nje shképutje né vlerat që e karakterizojnë mjedisin. Pozita e valës goditëse eshtë dhënë me konin që mbyll këndin 2α në kulm.sinα=ca/vb |
| shkruaj formulen e numrit te mahut | Vlera e tij inverse definon numrin e Mahut: M = vb/ca dhe per çdo lëvizje të trypit qe ka M > 1 themi se eshtë levizje supersonike. |
| shkruaj shembuj te valeve goditese | Një shembull karaktersitik öshte ku shihet kondensimi i avullit, i shkaktuar nga vala goditëse e aeroplanit reaktiv në fluturim supersonik. |
| cfare eshte reverberacioni dhe koha | Reflektimi i shumöfishtö i zerit nga muret, quhet reverberacion dhe karakterizohet me kohën e reverbera- cionit. Kjo kohe definohet si koha qe i duhet nivelit të zêrit te zvogélohet për 60 dB |
| si behet lokalizimi permes jehones | Lokalizimi permes jehonës eshte nje teknik® q® gjendet ne natyre dhe është zhvilluar si teknologji |
| si perhapet zeri te sonari e si te ultrazeri 1 | ne teknologji jehona përdoret në rastin e sonarit dhe ultrazërit. Qe të dyja janë instrumente g® perbëhen nga një emetues dhe pranues zëri. Zëri perhapet nëpër një mjedis, shpejtësia e të cilit dihet.. |
| si perhapet zeri te sonari e si ultrazeri 2 | Pas reflektimit, zëri pranohet dhe intervali i kohës prej emetimit deri te pranimi percakton largësinë nga trupi reflektues |
| ku perdoret sonari e ku ultrazeri | Sonari perdoret për navigim në detari, kurse ultrazëri në mjekësi. |
| ku perdoret kombinimi i efektit te doplerit dhe jehona | Kombinimi i efektit të Doplerit dhe jehonës ka dhënë teknikën e sonografisë dopleriane. Ne köte rast jehona arrin nga trupat ne levizie, prandaj do te ketë frekuencë të ndryshuar. Kjo teknikë perdoret në mjekësi, për imazhimin e rrjedhjes së gjakut. |
| qfar kuptojm me ndotje te mjedisit dhe nga vjen ajo | perhapja e zërit ne nivele te larta e qe shkakton dime ne jeten e njeriut dhe giallesave tjera. Kjo ndotje kryesisht ven nga zërat q® emetone mjetet e transportit, por edhe makinerite e medha dhe vendet me dendesi të madhe te komunitetit |
| kur behet demtimi i nivelit te degjuarit | Ky demtim ndodh nese veshi i ekspozohet zerit me nivel mbi 75 dB me teper se tete orë ne dite. Kufiri larte i nivelit te pranueshem te zerit ne ambiente te punes ishte 140 dB. |
| kur behet pengimi i komunikimit | Pengimi i komunikimit, pasi ge zhurma e mjedisit mbulon zërin permes te cilit bartet informata. Biseda normale kerkon qe niveli i intensitetit te zerit qe bart informaten te jete për 15 dB më i larte se ai i zërit kaotik |
| kur behet pengimi i gjumit | Pengimi i gjumit, i cili pastaj ka per pasoje nje zinxhir efektesh tjera në shëndet. Dhoma e gjumit nuk duhet te kete nivel te vazhdueshem te zhurmës më te larte se 30 dB, k |
| trego disa veprime qe mund te merren per zvoglim te zhurmes | janë kryesisht te natyres rregullative, pra duke vendosur regulla ge lejojne ose ndalojnë krijim e zhurmave ne lokacione dhe orare te caktuara. Nga ana tekno- logjike, kontrollimi i zhurmes behet permes izolimit te zërit, shuarjes së |
| qfar studion hidrostatika | Sipas vetive të veta lëngjet dallohen nga trupt e ngurtë dhe nga gazet. Bëhet fjalë për forca ndermolekulare të cilat janë mëte mdha te trupat e ngurte, tvogla te lëngjet dhe shumë me te vogla apo sekzitojnë fare te gazet. Vetitë e lengjev i shqyrt HS. |
| si sqarohen vetite e lengjeve | vetia 1, per shkak të lëvizshmerisë së madhe te molekulave, lëngjet gjithnjë lëvizin kah vendet me te ulëta si pasoje e veprimit te forcës së gravitetit.v2, molekulat e lëngjeve kryejnë levizje translatore prej goditjes ne goditje memol. lvz mol seshtë n |
| si perkufizohet shtypja si e ka formulen | Shtypja perkufizohet si raport i forcës dhe i sipërfaqes mbi tê cilën forca vepron normal nê tê. p=f/s |
| qfar eshte shtypja hidrostatike dhe si e ka form | Si rrjedhoj e veprimit të forcës së rëndesës ne lëngje paraqitet shtypja hidrostatike. p=Pa+pgh. Pra lengu me peshoren e vet ne thellesi krijon ate |
| cfar eshte paradoksi hidrostatik | figura shihet se në tri rastet forca e shtypes hidrostatike në fund të enës eshte e njejte. Kjo dukuri eshte e njohur e paradoksi hidrostatik, i cili në të vërtetë nuk eshtë paradoks, por pasoje e ligjit të shtypjes hidrostatike |
| qfar percaktoi toriqeli dhe si | e percaktoi vlerën numerike të shtypjes atmosferike më.derdhi merkur në gypin e qelgit të gjate 1 Vakuumi m, e kthej mbrapsht dhe e vendosi në enën me nivel te cekët të merkurit. j Merkuri rrjedhi nga gypi i qelqit ne enën e gjerë, por në gyp mbeti 76 |
| shkruaj formulen e shtypjeve te baraspeshuara dhe sqaro | Qe të njehsojme sa është vlera e shtypjes atmosferike duhet të njehsomë shtypjen hidrostatike te shtyllës së merkurit në gyp mege këto dy shtypje janë të baraspeshuara. kg P = pgh = 13600 • 9.81- =. 0.76m = 101396 m kg m = 101396 Pa |
| qfar quajm forc e shtypjes dhe nga vjen ajo | Ne te giithe trupat e zhytur né lëng vepron forca e kundërt me gravitacionin e cila tenton t’i ngritê perpjetë me forcë qẽ quhet shtytje./Forca e shtytjes eshte rrjedhojë e zmadhimit te shtypjes hidrostatike me zmadhimin e thellësisë së lëngut |
| shkruaj formulen e ligjit te arkimendit dhe qfar thot | Fsh= pgV=mlg -thotë: Çdo trup i zhytur nẽ lêng dukshëm humb peshën e vet per aq sa është pesha e lëngut të zhvendosur. |
| qfar perfundime nxjerrim nga ligji i arkimendit | a) Trupat e zhytur në lëng, me vëllime të njëjta pesojne veprime të njejta të forcës së shtytjes. b) Nëse pesha Q e trupit është më e madhe se shtytja trupi fundoset.nese q=fsh,trupi pluskon,q<fsh noton |
| si bartet shtyoja ne lengje | Shtypja ne lengje bartet njësoj ne te gjitha drejtimet, kurse te trupat e ngurte vetëm në drejtimin e veprimit te forces. |
| shkruaj formulen dhe trego qfar thit ligji i paskalit | p=F/s=f1/s1=f2/s2 paraqet ligjin e njohur te paskalit me te cilin shpjegohet puna e makinave hidraulike sisteme te frenimit etj.. |
| qfar eshte tensioni siperfaqsor | Siperfaqja e lirë e lëngut tregon një veti tveqant. zotëron sikur nje membranë e ngrehur, themi se lëngu ka tension sipërfaqsor. ket veti nuk tregojnë gazet, sepse nuk kanë sipërfaqe të lirë. Tensioni siperfaqësor ështe rrjedhojë e forcave ndërmolekulare |
| qfar quajm energji te lire | molekulat e shtresës sipërfaqësore të lëngut kanë teprice te energjisë potenciale në krahasim me molekulat në brendi të tij. Këte tepricë të energjisë e quajmë energji te lirë. |
| shkruaj formulen e koeficientit te tensionit siperfaqsor | raporti ypsilon/s=alfa. paraqet energjine e shtreses se lire ose eenergjine e shtreses siperfaqsore |
| si veprojne forcat ndermookeuare tensionit siperfaqesor | Në molekulat e sp së lengut veprojnë forcat tërhegise té molekulave fginje vetém one side, pra vetëm nga ana e brendshme e lëngut. Për këtë arsye molekulat eSPse lëngut janè mepak têrhequra seato tế brendshmet, prandaj sp e lire e lëngut zotëron diff |
| qfar quajm tension siperfaqsor | Vërejme se sipërfaqja e lëngut i kundërshton zmadhimit te vetvehtes qe është plotesisht njësoj thua se siperfaqja e lirë e lëngut tenton të marrë pozite te atillë qe te jete sa më e vogël. Këtë dukuri e quajme tension sipëfaqsor. |
| si matet tensioni siperfaqsor | Që të matet tensioni siperfaqesor mendohet eksperimenti me kornizën kënddrejte ne të cilën ndodhet flluska e sapunit . Njëra ane e saj ështe e levizshme, kurse flluska gjatë tentimit të vet qe te tkurret tenton të tërhiqet dhe ashtu e zvogëlon sipërfaqen |
| shkruaj formulen e koeficientit te tensionit | alfa = deltaA/deltas- qe paraqet punen deltaA te cilen duhet ta shpenzojm per zmadhimin e siperfaqes se lire te lengut per vleren deltaS |
| shkruaj shembuj nga jeta e perditshme per tensionin sp | sektet lehtë notojnë nëpër sipërfage te ujit , gjilpëra e gelikët mund të qëndrojë mbi sipërfaqe të ujit nëse me kujdes lëshohet në siperfaqen e lirë etj. |
| qfar jane forcat e kohezionit dhe adhezionit | Forcat tërheqëese mes molekulave te lëndes se njejte quhen forca t® kohezionit kurse forcat tërhegése mes molekulave te löndëve të ndryshme quhen forca të adhezionit, |
| qfar ndodh kurforcat e adhezionit jane me te medha se te kohe. | forcat e adhezionit jane më të mëdha se forcat e kohez, sipërfaqja e lëngut merr formë konkave dhe themi se lëngu e lag enën. Anasjelltas, nëse forcat e kohet janë më të mëdha se ato të adhe), lëngu nuk e lag enën dhe merr formë konvekse |
| qfar quajm kapilare e qfar elevacion kapilaresh | Kapilare quajme gypat shumë të holle të çfardo materiali me diametër më të vogël se 1 mm.Ngritja e lengut ne kapilar varet nga rrezja e kapilares dhe lloji i lëngut, kurse forma e sipfs së lirë të eshtkonkave. Dukuri e ngritjes së lëngut në gyp kapilar-EV |
| qfar eshte depresioni kapilare | lëngjët që nuk e lagin enën, siç eshte merkuri, në gyp kapilare, do të pesojne rênie te nivelit ndaj nivelit ne enën e gjerë. Kjo dukuri njihet si depresion kapilar. |
| kur lengu ngritet ne kapilar | nëse forcat e adhezionit ndermjet molekulave të lëngut dhe tế enës jane mê tê mëdha se forcat e kohezion |
| shkruaj forcat qe veprojn ne fluid | orcat e brendshme, te cilat shprehen në formë të shtypjes, forcat e jashtme, qé ndryshe quhen forca vëllimore, e qe veprojné ne çdo grimcë të fluidit, forcat e ferkimit të brendshm, quhen forca te viskozitetit. dinamika e fluidit ideal dhe real |
| qfar jane vijat e rrymimit e qka gypi i rrymimit | paraqet drejtezën ose lakoren e cila tregon ne çdo moment drejtimin e levizjes sẽ grimcave te fluidit. Gypi i rrymimit - paraqet bashkësinë e te gjitha vijave te rrymimit të cilat kalojne nëpër te gjitha pikat brenda ndonjë lakoreje të mbyllur fluid, |
| qfar eshte rrymimi stacionar | Në këtë rrymim nuk ka ndërrim te shpejtësisë Av, as ndërrim te shtypjes Ap, as ndërrim të dendësisë Ap gjate kohës. Te rrymimi stacionar vijat e rrymimit paragesin rrugët e grimcave të fluidit të cilat nuk priten mes vete |
| qfar eshte rrymimi laminar | Fluidi kryen levizje të tillë, nëse vijat e të fluidit rrymimit mes vete jané paralele. Rrymimi laminar eshte nje lloj i rrymimit stacionar |
| qfar eshte rrymimi turbulent | paraqet levizje të perbërë të grimcave të fluidit në te cilën arrihet goditje mes tyre, prandaj nuk ka vija të rrymimit |
| qfar eshte numri i rejnoldist dhe formula | kalimi nga rrymimi laminar në atë turbulent varet nga dendësia e fluidit p, shpejtësia e rrymimit të fluidit v, diametri i gypit d dhe viskoziteti i fluidit n, dhe kjo shkruhet ne formën: Re = Pvd/ n Kjo shprehje paraqet numrin e Rejnoldsit. |
| shkruaj formulen e ekuacionit te kontinuitetit | v1/v2=s2/s1- shihet se gjate levizjeve stacionare te fluidit,ne gypin e rrymimit,shpejtesite e fluidit ne seksione te caktuara jane ne perpjestime te zhdrejte me siperfaqet e atyre seksionev |
| per qka perdoret ekuacioni i bernulit | Per rrymimin e fluidit ideal të pandrydhshem, ne fushe te gravitetit, ligji i ruajtjes së energjisë shprehet me ekuacionin e Bernulit |
| shkruaj formulen e ekuacionit te bernulit | p+pgh+1/2 pv2=konst-ky eshte ligji i rrymimit te fluidit ideal dhe ndryshe quhet ekuacion i bernulit.Ne ekuacion te tre binomet kane permasa te shtypjes apo energjine |
| shkruaj formulen e teoremes se toriqelit | v=√2gh- nese me v2=v e shenojm shpejtesin e rrjedhes se lengut nga vrima,ne fund te enes do te kemi pgh=pv2/2, prej nga fitohet √2gh qe paraqet teoremen e toriqelit |
| qka paraqet gypi ventur | Gypi i Venturit paraqet veglëri për matjen e sasisë së lëngut te rrjedhur (prurjes) dhe perbëhet nga nj® gyp horizontal (h1 = hz), i cili në mes është i ngushtuar, |
| qfar eshte forca e vizkozitetit | Ne sipërfagen takuese ndërmjet dy shtresave fqinje t® fluidit paraqitet forca e cila e pengon lëvizjen. Kjo është forca e viskozitetit |
| nga kush varet forca e ferkimit | . Forca e ferkimit te bre- ndshem varet jo vetëm nga na- tyra e fluidit rrjedhes, te cilin e K karakterizojme me koeficientin e viskozitetit n ose me visko- V max zitetin dinamik, por edhe prej faktorëve te tjerë. |
| shkruaj formulen e ligjit te Njutonit per forcen e ferkimit | F=ns deltaV/DeltaY Shtresa e lëngut pranë pllakës së palëvizshme nuk lëviz fare, kurse shtresa pranë pllakes së lëvizshme lëvizë me të njöjtën shpejtësi v sikurse pllaka. Edhe shtresat e tjera do të lëvizin me shpejtësi të ndryshme |
| qfar ndodh kur trupi i ngurt leviz ne qfaredo mjedisi | Kur trupi i ngurtë lëviz nëpër çfarëdo mjedisi, ne këtë lëvizje paraqitet rez stenca e cila nuk eshtë pasojë e ferkimit të drejtperdrejte te trupit dhe të mjedisit, por shfaqet si fërkim i brendshëm i shtresave të fluidit |
| shkruaj formulen e stoksit | F=6∏nrv, perlëvizje te trupit te ngurt të formës sferike në mjedis viskoz Stoksi e njehsoj vlerën e forcës ku janë: n - koeficienti i viskozitetit të lëngut, r- rrezja e sferës dhe v - shpejtësia e levizjes së saj |
| qfar jane elektronet e lira | Në lënde të ndryshme, elektronet e atomeve janë të lidhura për bërthamën me forca të ndryshme. Nga llojet e ndryshme të lëndëve duhet veçuar metalet, elektronet e të cilave janë te lidhura shumë dobët me bërthamën. Këto elektronee te lira |
| qfar qujm sasi elementare te elektricitetit dhe qfar vlere kane ngarkesat | Ngarkesa qe bartë elektroni quhet sasi elementare e elektricitetit. Ele- ktroni dhe protoni janë të ngarkuar me elektricitete te kunderta qe kanë vlera të barabarta. -kufon Ngarkesa e elektronit eshtë é = -1.6 •10-1°C (4.1) |
| qfar quajm ngarkes elektike dhe si e ka formulen | çdo sasi elektriciteti q që ndryshe quhet ngarkesë elektrike ështe numer i plote n i sasisë elementare të elektricitetit e: q = n e Pra, ngarkesa elektrike e trupit paraqet shumfishin e sasisë elementare. |
| qfar thot ligji i ruajtjes se ngarkeses | ne sistemin fizik te mbyllur , ngarkesa e pergjithshme qp nuk nderron gjate kohes, pra qp=konst perkatsisht deltaq=0 |
| sa lloje ngarkesash kemi dhe kur refuzohen e kur terhiqen | dy lloje +.- me emer te njejte refuzohen me emert te kundert terhiqen |