click below
click below
Normal Size Small Size show me how
Immunologia - ĆW4
ELISA, cytometria przepływowa
| Question | Answer |
|---|---|
| ELISA | enzyme-linked immunosorbent assay |
| Czym jest ELISA? | Jest to test immunoenzymatyczny służący do wykrywania określonych antygenów w materiale badanym przy wykorzystaniu specyficznych przeciwciał. |
| Jakie materiały można badać ELISĄ? | Surowica krwi, płyny ustrojowe, mocz, medium po hodowli komórkowej, homogenaty tkankowe |
| Na czym polega ELISA? | W wyniku oddziaływania antygen-przeciwciało dochodzi do powstania trwałego kompleksu, którego ilość mierzona może być spektrofotometrycznie, dzięki zastosowaniu enzymów. W teście wykorzystuje się przeciwciała skoniugowane z odpowiednim enzymem. |
| Jakie enzymy wykorzystuje się w ELISIE? | Peroksydaza chrzanowa (HRP), fosfataza alkaliczna (AP). |
| Jakiego typu testem jest ELISA? | Test ELISA jest testem jakościowym (wykrywanie antygenu w mieszaninie) oraz ilościowym (oznaczanie stężenia). |
| Zalety ELISA | Szybkość, czułość, możliwość analizy wielu próbek jednocześnie |
| Gdzie wykorzystywane są testy ELISA? | Podstawowy test kliniczny stosowany w badaniach naukowych i diagnostyce np. wykrywanie obecności przeciwciał w surowicy (testy alergiczne, testy na obecność wirusa HIV), wykrywanie obecności przeciwciał markerów nowotworowych, hormonów. |
| Jakie istnieją rodzaje testów ELISA? | Bezpośredni (Direct ELISA), pośredni (Indirect ELISA), „Sandwich ELISA” (może być pośredni i bezpośredni), test ELISA –kompetycyjny (c-ELISA) |
| Bezpośrednia ELISA? cz.1 | Płytka jest opłaszczana antygenem. Następnie dodawane są znakowane enzymem przeciwciała specyficzne względem poszukiwanego antygenu. Przeciwciała specyficznie łączą się z antygenem, niezwiązane przeciwciała są wymywane. |
| Bezpośrednia ELISA? cz.2 | Następnie dodawany jest roztwór substrat/chromofor. Skoniugowany z przeciwciałami enzym katalizuje reakcję w efekcie której powstaje barwny produkt co analizowane jest za pomocą pomiarów spektrofotometrycznych |
| Zalety bezpośredniej ELISY | Szybka metoda, wykorzystuje jeden rodzaj Ab, brak niespecyficznych wiązań pochodzących od przeciwciał II rzędowych |
| Wady bezpośredniej ELISY | W celu wykrycia różnych antygenów, potrzebne są różne (specyficzne względem danego antygenu) Ab znakowane enzymem. Tworzenie takich znakowanych przeciwciał jest pracochłonne, a wiązanie chemiczne enzymu do Ab może osłabić wiązanie przeciwciał z antygenem. |
| Pośrednia ELISA? cz.1 | Płytka jest opłaszczana antygenem. Podczas inkubacji przeciwciała pierwszorzędowe wiążą się specyficznie z antygenem. Przeciwciała niezwiązane są wymywane. |
| Pośrednia ELISA? cz.2 | W kolejnym kroku dodaje się przeciwciała drugorzędowe znakowane enzymem, które wiążą się z przeciwciałem pierwszorzędowym na zasadzie rozpoznania izotypu. Niezwiązane przeciwciała są wymywane, a następnie dodawany jest roztwór substrat/chromofor. |
| Pośrednia ELISA? cz.3 | Koniugowany z drugorzędowymi przeciwciałami enzym katalizuje reakcję w efekcie której powstaje barwny produkt co analizowane jest za pomocą pomiarów spektrofotometrycznych. |
| Zalety pośredniej ELISY | Ab pierwszorzędowe nie jest znakowane, dlatego koniugowany enzym nie zaburza ich wiązania się z antygenem. Większa immunoreaktywność pierwszorzędowych Ab, większa intensywność sygnału |
| Wady pośredniej ELISY | Możliwe niespecyficzne wiązania przeciwciał drugorzędowych |
| Sandwich ELISA | Antygen umieszczony jest pomiędzy dwoma przeciwciałami. Używane przeciwciała mają powinowactwo do różnych epitopów badanego białka. Najczęściej stosowany test do wykrywania i ilościowego oznaczania poziomu antygenu w próbie. |
| ELISA kompetycyjny | Test stosowany do detekcji małych antygenów, posiadających tylko jeden epitop (np. poziomu testosteronu) lub przeciwciał. Wykorzystuje się współzawodnictwo o miejsca wiązania. Słabszy sygnał oznacza większą ilość poszukiwanego antygenu w badanej próbce. |
| W jakich wydzielinach znajduje się IgA? | W surowicy (monomeryczny), ślina, łzy, siara, śluz, pot, płyn żołądkowy (dimer). Większość IgA występuje w postaci wydzielanej. |
| Dlaczego IgA występuje w postaci wydzielanej? | Uważa się, że jest to spowodowane jego właściwościami w zapobieganiu inwazji patogenów przez przyłączanie i penetrację powierzchni nabłonka. |
| Do jakiego typu odporności należy IgA? | IgA jest bardzo słabym aktywatorem dopełniacza; dlatego też nie indukuje lizy komórek bakteryjnych poprzez układ dopełniacza. |
| Jaką ogólnie funkcję pełnią IgA? | IgA znajduje się głównie na powierzchni komórek nabłonka, gdzie działa jako neutralizujące przeciwciało. |
| Próba badana w ELISIE | IgA + Blokowanie + materiał badany + anty IgA-HRP + substrat |
| Próba ślepa w ELISIE | Anty IgA + blokowanie + bufor + anty IgA-HRP + substrat |
| Kontrola negatywna w ELISIE | Anty IgA + blokowanie + materiał badany + brak + substrat |
| Kontrola negatywna 2 w ELISIE | brak + blokowanie + materiał badany + anty IgA-HRP + substrat |
| Jak przebiega oznaczanie IgA w ślinie za pomocą ELISA? | Opłaszczanie płytki przeciwciałem anty IgA, płukanie (bufor z 0,05% Tween-20), blokowanie - BSA, inkubacja z materiałem badanym/standardem, inkubacja z przeciwciałem anty-IgA-HRP (skoniugowane z HRP), r. enzymatyczna, stopowanie, odczyt 492 nm, krzywa |
| Jakie problemy mogą pojawić się w czasie testów ELISA? | Słaby sygnał, brak sygnału, za mocny sygnał, zła krzywa standardowa, niespójne, niepowtarzalne wyniki, efekt krawędzi |
| Przeciwciała monoklonalne | Przeciwciała monoklonalne są wytwarzane z jednego typu komórek B, są specyficzne względem jednego epitopu antygenu. |
| Przeciwciała poliklonalne | Przeciwciała poliklonalne, stanowią mieszaninę przeciwciał, rozpoznają wiele epitopów jednego antygenu, co czyni je bardziej tolerancyjnymi w przypadku niewielkich zmian antygenu. |
| Czym jest cytometria przepływowa? | Metoda pomiaru komórek lub cząsteczek przepływających przez aparat w strumieniu cieczy. |
| Co jest podstawą cytometrii przepływowej? | Możliwość pomiaru właściwości poszczególnych cząstek. Komórki przepływają jedna za drugą, trafiając do komory lasera, dzięki czemu wiązka lasera trafia w pojedyncza komórkę umożliwiając analizowanie jednej komórki na raz. |
| Jak zbudowany jest układ cieczy | Układ cieczy składa się z centralnego rdzenia, przez który wtryskiwana jest próbka, zamknięta przez zewnętrzny płyn osłonowy, który zawiera szybciej płynącą ciecz (0,9% PBS). |
| Na czym polega skupienie hydrodynamiczne | Płyn osłonowy jest wtryskiwany pod wysokim ciśnieniem i dlatego porusza się szybciej. Gdy p. osłonowy porusza się, tworzy efekt przeciągania, który powoduje zwężenie próbki w rdzeniu centralnym. |
| Jakie jest znaczenie skupienia (ogniskowania) hydrodynamicznego? | Bez hydrodynamicznego ogniskowania dysza instrumentu zostałaby zablokowana. |
| Z jakich elementów składa się cytometr przepływowy? | Układ cieczy, układ optyczny, układ elektroniczny |
| Jaką funkcję pełni układ cieczy w cytometrii przepływowej? | Wprowadza materiał badany do komory lasera oraz warunkuje przepływ liniowy. |
| Jaką funkcję pełni układ optyczny w cytometrii przepływowej? | Wykrywanie światła - skupiony laser, który rozprasza światło i emituje fluorescencję, która jest filtrowana i zbierana. |
| Na czym polega detekcja optyczna w cytometrii przepływowej? | Cz. fluorescencyjna obecna w lub na cząstce jest wzbudzana przez św. lasera pochłania energię z lasera i uwalnia tę energię. Emitowane fotony przechodzą przez soczewkę odbiorczą, są rozdzielane i kierowane specyficznymi kanałami za pomocą filtrów. |
| Jaką funkcję pełni układ elektroniczny w cytometrii przepływowej? | Przetwarzanie sygnału – emitowane światło jest konwertowane na impuls napięcia, które następnie jest przechowywany w pliku do analizy. |
| Jaką funkcję pełni układ filtrów w cytometrii przepływowej? | Podzielenie światła na określone długości fal w celu ich niezależnego ilościowego pomiaru. System filtrów pozwala na odbieranie światła o różnych długościach fali przez fotodetektory. |
| Jak działają filtry optyczne w cytometrii przepływowej? | Filtry optyczne są zaprojektowane w taki sposób, że pochłaniają lub odbijają niektóre długości fali światła, podczas gdy inne transmitują. |
| Jakie parametru mierzone są przez cytometr? | Rozproszenie na wprost (FSC), rozproszenie boczne (SSC), względna wartość fluorescencji (FL) |
| FSC i SSC | forward scatter channel i side scatter channel |
| Czym jest FSC? | Światło rozproszone na wprost jest zbierane przez soczewkę. |
| Co oznacza parametr FSC? | FSC określa wielkość cząstki i może być również wykorzystana do rozróżnienia między resztkami komórkowymi a żywymi komórkami. |
| Czym jest SSC? | Światło mierzone pod kątem 90o do wiązki lasera nazywa się rozpraszaniem bocznym. |
| Co oznacza parametr SSC? | Kanał SSC dostarcza informacji o względnej złożoności (na przykład ziarnistości i strukturach wewnętrznych) komórki lub cząstki. |
| O czym łącznie mówią SSC i FSC? | Zarówno FSC, jak i SSC są unikalne dla każdej cząstki, a ich kombinacja może być stosowana do różnicowania różnych typów komórek w heterogenicznej próbce. |
| Po co w cytometrze przepływowym mierzy się fluorescencję? | Pomiary fluorescencji przy różnych długościach fal mogą dostarczyć danych ilościowych i jakościowych na temat receptorów powierzchniowych znakowanych fluorochromem lub cząsteczek wewnątrzkomórkowych, takich jak DNA i cytokiny. |
| Jakie występują detektory w cytometrze? | Detektorami są krzemowe fotodiody lub fotopowielacze (PMT). Krzemowe fotodiody są zwykle używane do pomiaru rozproszenia na wprost, gdy sygnał jest silny. PMT są bardziej czułymi przyrządami i nadają się do odczytów rozpraszania bocznego i fluorescencji. |
| Co jest źródłem światła w cytometrii? | Najczęściej lasery. |
| Dlaczego akurat lasery są wykorzystywane w cytometrii jako źródło światła? | Ponieważ, wytwarzają pojedynczą dł. fali światła (linia lasera) na jednej lub kilku oddzielnych częstotliwościach (światło spójne). Są dostępne w różnych długościach fal, od UV do far red i mają różny zakres poziomów mocy (moc wyjściowa /czas fotonu). |
| Jak zmienia się parametr FSC w zależności od wielkości komórki? | Zazwyczaj większe komórki załamują więcej światła niż mniejsze komórki. |
| Jakie typy filtrów optycznych wykorzystuje się w cytometrii przepływowej? | Long pass, short pass i band pass. |
| Jaką funkcję pełnią long pass - filtry o dalekim przepływie w cytometrii przepływowej? | Umożliwiają przepuszczanie światła powyżej odciętej długości fali. |
| Jaką funkcję pełnią short pass - filtry o krótkim przepływie w cytometrii przepływowej? | Umożliwiają przepuszczenie światła poniżej odciętej długości fali |
| Jaką funkcję pełnią band pass - filtry pasmowe w cytometrii przepływowej? | Transmitują światło w określonym wąskim zakresie długości fal (określanym jako szerokość pasma). |
| Jakie jest ogólne działanie filtrów long pass, short pass i band pass w cytometrii przepływowej? | Wszystkie te filtry blokują światło przez absorpcję. |
| Czym jest lustro dichroiczne w cytometrii przepływowej? | Filtr umieszczony pod kątem do padającego światła |
| Jaką funkcję pełni lustro dichroiczne? | Ten rodzaj filtru pełni dwie funkcje, po pierwsze, do przekazywania określonych długości fal w kierunku do przodu, a po drugie do odchylania zablokowanego światła pod kątem 90°. |
| Jak powstaje impuls elektryczny w cytometrze? | Za każdym razem, gdy odpowiednia cząstka przechodząc przez wiązkę lasera generuje sygnał, w każdym detektorze PMT generowany jest impuls. |
| Jak przetwarzany jest impuls elektryczny w cytometrze? | Impulsy odzwierciedlają przechodzenie komórki przez wiązkę laserową i sygnał generowany w każdym punkcie ścieżki komórki. Impulsy te można odwzorować przez wykreślenie sygnału w funkcji czasu. |
| Na czym polega linia odcięcia w cytometrze? | Pożądane i konieczne jest "wygaszenie" takich danych jak: światło, pył, małe cząstki i szczątki. Odbywa się to poprzez ustawienia natężenia na PMT oraz linii odcięcia. |
| Jak działa linia odcięcia w cytometrze? | Każdy impuls, który nie przekracza wartości progowej, jest ignorowany we wszystkich detektorach; każdy impuls, który przekracza poziom progowy, jest w pełni przetwarzany przez elektronikę. |
| Co to jest "event" w cytometrii? | Generacja pulsu przez cząsteczkę w momencie gdy jest w pełni oświetlona i wytworzy maksymalną ilość sygnału optycznego. Gdy cząstka wypływa z wiązki laserowej, prąd wyjściowy PMT spadnie z powrotem do linii podstawowej. |
| Czym jest próbkowanie w cytometrii? | Próbka impulsu rejestruje sygnał w jednej chwili i zapisuje go jako wartość cyfrową. Razem te próbki reprezentują cały impuls i sygnał optyczny z cząstki. Elektronika określa ilościowo cały puls, obliczając jego wysokość, powierzchnię i szerokość. |
| Jakimi parametrami charakteryzuje się puls w cytometrii? | Wysokość, powierzchnia i szerokość. |
| Co mówi o próbce wysokość i obszar pulsu w cytometrii? | Wysokość i obszar, są używane do pomiaru intensywności sygnału, ponieważ ich wielkości są proporcjonalne do liczby fotonów, które oddziałują z PMT. |
| Co mówi o próbce szerokość pulsu w cytometrii? | Szerokość jest proporcjonalna do czasu, w którym cząstka spędzi w komorze lasera i może zostać użyta do rozróżnienia dubletów (czyli dwóch cząstek przechodzących przez laser tak blisko, że system przypisał je do jednego pulsu i zdarzenie) z singletów. |
| Po co stosuje się wzmocnienie logarytmiczne w cytometrii? | Zwykle używane do badań fluorescencji, ponieważ rozszerza słabe sygnały i kompresuje silne sygnały, co powoduje, że rozkład jest łatwy do wyświetlenia na histogramie. |
| Co to jest parametr w cytometrii? | Pomiar z każdego detektora. Każdy parametr może być wyświetlany jako wysokość, obszar i szerokość na histogramach i wykresach punktowych w oprogramowaniu cytometrii przepływowej. |
| Co jest celem markera fluorescencyjnego cytometrii? | Bezpośrednie nakierowanie na interesujący epitop i umożliwienie pomiaru jego właściwości biologicznych i biochemicznych. |
| Jakie jest zastosowanie markerów fluorescencyjnych cytometrii? | Np. identyfikacja i ocena ilościowa różnych populacji kom., receptorów na powierzchni kom. lub organelli wewnątrzkom.; sortowanie kom.; eksperymenty z napływem Ca2+, określanie zawartości k. nukleinowego; pomiar ak. enzymatycznej, badania nad apoptozą. |
| Co może być markerem fluorescencyjnych w cytometrii? | Skoniugowane z fluoroforem przeciwciało |
| Kiedy stosuje się kompensację? | Nakładanie się widm. |
| Czym jest kompensacja fluorescencji? | Analiza danych, która oblicza, ile zakłóceń (jako %) będzie miał fluorochrom w kanale, który nie został przypisany specjalnie do pomiaru. |
| JAkie kontrole należy wykonać w cytometrii przepływowej? | Kontrola niebarwiona, izotypowa, pojedyncze barwienie i kontrola kompensacji, kontrola żywotności, kontrola FMO, |
| Kontrola niebarwiona w cytometrii przepływowej | Kontrolę niebarwioną wykorzystuje się do określenia autofluorescencji populacji badanej oraz może być pomocna w określeniu fluorescencji tła. |
| Kontrola izotypowa w cytometrii przepływowej | Ich rolą jest zapewnienie, że obserwowane barwienie jest spowodowane specyficznym wiązaniem przeciwciała z celem, a nie artefaktem. Pozwala na określenie fluo tła. Nie należy ich używać do określania komórek pozytywnych i negatywnych. |
| Jak wykonuje się kontrolę izotypową w cytometrii przepływowej? | Wybarwiając dodatkową próbkę badanych kom. mysimi immunoglobulinami tej samej klasy, podklasy i sprzężonymi z tym samym fluorochromem co przeciwciała diagnostyczne. |
| Jakie powinny być mysie immunoglobuliny do kontroli izotypowej w cytometrii przepływowej? | Kontrolne mysie immunoglobuliny muszą być tak zaprojektowane, aby nie reagowały specyficznie z żadnym badanym antygenem. |
| Pojedyncze barwienie i kontrola kompensacji w cytometrii przepływowej | Pojedyncze barwienie ujawni poziom nakładania się widm między różnymi fluoroforami i pozwoli na usunięcie lub zrekompensowanie tego nakładania się. Pozwala na określenie poziomów kompensacji. |
| Jaka powinna być kontrola kompensacji w cytometrii przepływowej | Fluorofory muszą wykazywać tą samą jasność co komórki badane pozytywne oraz przeciwciała muszą być znakowane tym samym fluorochromem co w próbkach badanych. |
| Dlaczego należy wykonywać kontrolę żywotności w cytometrii przepływowej? | Martwe kom. w próbce mogą znacznie wpłynąć na barwienie, a tym samym na jakość danych. Dzieje się tak, ponieważ martwe komórki mają większą autofluorescencję i zwiększone niespecyficzne wiązanie przeciwciał, co prowadzi do fałszywie pozytywnych wyników. |
| Kontrola FMO (fluorescence minus one) w cytometrii przepływowej | Kontrola FMO to dodatkowe próbki wyznakowane wszystkimi przeciwciałami obecnymi w panelu z wyjątkiem jednego. |
| Po co wykonuje się kontrolę FMO? | Umożliwia ocenę niespecyficznego wiązania określonego przeciwciała. Przede wszystkim jednak kontrole FMO pozwalają ocenić efekt kompensacji zachodzących na siebie emisji fluorescencji poszczególnych fluorochromów. |
| Co to znaczy, że kontrole FMO pozwalają ocenić efekt kompensacji zachodzących na siebie emisji fluorescencji poszczególnych fluorochromów? | Ocenić rozmiar efektu rozprzestrzeniania danych (rozprzestrzenianie się danych) i określić granicę pomiędzy komórkami dodatnimi i ujemnymi dla dany antygen. |
| Na jakich komórkach występują receptory Fc? | Receptory Fc są obecne na różnych typach komórek w tym na monocytach, makrofagach, komórkach B, granulocytach i komórkach dendrytycznych. |
| Jaki jest problem z komórkami posiadającymi receptory Fc w cytometrii przepływowej? | Receptory Fc mogą powodować fałszywie dodatnie wybarwianie immunofluorescencyjne dzięki receptorom Fc wiążącym Ig. |
| Do czego stosuje się SerumBlock? | Blokuje Fc - zapobiega specyficznemu zabarwieniu bez ingerencji w odpowiednie markery docelowe. Wskazują czy wiązanie antygenu jest specyficzne. |
| Wyzwania w cytometrii przepływowej | Niektóre markery są silniej ekspresjonowane, barwniki wykazują różną int. fluo. , niektóre są dostępne tylko z określonym fluorochromem, rozlanie emisji fluo. przyczynia się do tła optycznego, co zmniejsza rozdzielczość markerów słabo ekspresjonowanych, |
| Jak układa się panel badań w cytometrii przepływowej? | Sprawdź dostępność odczynników, dopasuj fluorochromy względem intensywności świecenia zgodnie z dystrybucją markerów, oceń jednoczesną ekspresję markerów. Minimalizuj nakładanie się widma na czułość, kontrole |
| Czy można wybrać takie same fluorofory w wielobarwnej immunofluorencji? | Nie, nie można wybrać dwóch takich samych, np.: CD14-FITC i CD11b-FITC, tylko CD14-FITC i CD11b-PE) |
| Jak dobiera się fluorochromy | Użyj jasnego fluorochromu do słabo ekspresjonowanych markerów, a słabych fluorochromów do wysoko ekspresjonowanych markerów. |
| Po co wykonuje się titrcję przeciwciała? | Maksymalizacja sygnału (próbka pozytywna) w stosunku do szumu tła (negatywna populacja). |
| Co jest podstawową zasadą w analizie danych z cytometrii przepływowej? | Selektywna wizualizacja interesujących komórek przy jednoczesnym eliminowaniu wyników z niepożądanych cząstek, np. martwe komórki i śmieci. Tzw. bramkowanie. |
| Czym różnią się martwe komórki od żywych w cytometrii przepływowej? | Martwe komórki mają niższe rozproszenie FSC i SSC niż żywe komórki. |
| Co to jest bramkowanie? | Wyznaczanie obszarów reprezentujących poszczególne grupy komórek poprzez przypisanie im zakresów na osiach. |
| Immunofenotypowanie komórek krwi | Nieprawidłowy wzrost może wpływać na naturalną ekspresję markerów, co powoduje nadekspresję niektórych i niedostateczną ekspresję innych. Na tej podstawie można rozróżniać między komórkami zdrowymi i chorymi. |
| Kiedy używa się immunofenotypowanie komórek krwi? | Wspomaganie diagnozy szpiczaków, chłoniaków i białaczek. Może być również stosowany do monitorowania skuteczności leczenia klinicznego. |