click below
click below
Normal Size Small Size show me how
Bioprocesowa - W1&2
Wykład 1 i 2
| Question | Answer |
|---|---|
| Co to jest inżynieria bioprocesowa? | Przemysłowa realizacja procesów biotechnologicznych/interdyscyplinarna dziedzina nauki obejmująca różne kierunki technicznego wykorzystania materiałów i procesów biologicznych. |
| Z jakich dwóch głównych czynników składa się inżynieria bioprocesowa? | Operacje i procesy jednostkowe w biotechnologii + przewidywanie ilościowe, czyli modelowanie, projektowanie i sterowanie. |
| Inżynieria | Działalność polegająca na projektowaniu, konstrukcji, modyfikacji i utrzymaniu efektywnych kosztowo rozwiązań dla praktycznych problemów. |
| Technologia | Metoda przygotowania i prowadzenia procesu wytworzenia lub przetwarzania jakiegoś dobra. |
| Bioproces | Proces biotechnologiczny, w którym używa się: organizmów, fragmentów komórek (np. chloroplastów, kwasów dezoksyrybonukleinowych i rybonukleinowych itp.) oraz ich metabolitów (szczególnie enzymów, przeciwciał) |
| Najważniejsze rodzaje bioprocesów | Biosynteza, biotransformacja, biohydroliza, bioługowanie, biodegradacja, fermentacja |
| Biosynteza | Wieloetapowy proces, tworzenia się złożonych związków organicznych ze związków prostych. Zachodzi w żywych organizmach pod wpływem enzymów i podlega bardzo ścisłej regulacji np. biosynteza białek, lipidów. |
| Biosynteza - anabolizm czy katabolizm? | Anabolizm. |
| Anabolizm - podsumowanie | Procesy endoergiczne, np. fotosynteza, synteza lipidów. Umożliwiają syntezę związków budulcowych, energetycznych i zapasowych. |
| Katabolizm - podsumowanie | Procesy egozergiczne np. oddychanie, hydroliza makrocząsteczek. Umożliwiają wytwarzanie energii niezbędnej do syntez i wykonywania przez organizm każdego rodzaju pracy. |
| Anabolizm | Grupa reakcji chemicznych, w wyniku których z prostych substratów powstają związki złożone, gromadzące energię. Jest to ta część metabolizmu, która związana jest ze wzrostem tkanek organizmu. |
| Przykłady reakcji anabolitycznych | Do reakcji anabolicznych zalicza się biosyntezę: białek, tłuszczów i węglowodanów (przykładem może być proces asymilacji CO2 w przebiegu fotosyntezy lub chemosyntezy). |
| BiotransformacjA | Proces biotechnologiczny, w którym czynnik biologiczny (biokatalizator - np. enzym) wykorzystywany jest do przeprowadzenia ściśle określonej przemiany chemicznej dzięki swej specyficzności reakcyjnej, substratowej lub stereochemicznej. |
| Przykład biotransformacji | Np. otrzymywanie kwasu octowego, konwersja glukozy do fruktozy |
| BiotransformacjE | Biotransformacje - katalizowane przez enzymy reakcje chemiczne, w których następuje przekształcenie określonego(nych) fragmentu(ów) substratu. |
| Biohydroliza | Procesy u podstaw których leży reakcja podwójnej wymiany zachodząca między wodą a substancją w niej rozpuszczoną |
| Przykłady biohydrolizy | Np. ścinanie mleka, hydroliza laktozy, skrobi, wytwarzanie soków owocowych |
| Schemat reakcji hydrolizy | AB + H2O ⇌ BH + AOH |
| Bioługowanie | Technika mikrobiologiczna polegająca na przeprowadzeniu, przy użyciu bakterii, nierozpuszczalnych soli (np. siarczków) w sole rozpuszczalne (np. siarczany). |
| Po co prowadzi się bioługowanie? | Pozwala na uzyskanie metali z rud ubogich oraz odpadów przemysłowych. Otrzymane tą metodą metale mogą być izolowane z otrzymanych roztworów metodami chemicznymi za pomocą wymieniaczy jonowych bądź przez ekstrakcję. |
| Biodegradacja | Biochemiczny rozkład związków organicznych przez organizmy żywe (bakterie, grzyby, glony, robaki, pierwotniaki) na prostsze składniki chemiczne (np. oczyszczanie ścieków, produkcja biogazów z odpadów i ścieków). |
| Fermentacja | Procesy enzymatyczne stopniowego rozkładu związków organicznych przebiegające bez udziału tlenu. Zachodzi powszechnie w mikroorganizmach, gdzie fermentują rozmaite związki np. sacharydy, aminokwasy, związki heterocykliczne. |
| Przykładowe produkty końcowe fermantacji | Kwasy np.: mlekowy, octowy, masłowy lub alkohole np.: etylowy, butylowy, glicerol. |
| Zalety procesów biotechnologicznych | Tanie, łatwe do przeprowadzenia, nie wymagają skomplikowanej aparatury, oparte na znanych procesach biologicznych, materiał do nich jest łatwo dostępny (bakterie, drożdże, pierwotniaki), nie wymagają dużych nakładów energii, nieszkodliwe dla środowiska. |
| W jakich przemysłach używana jest inżynieria bioprocesowa? | Głównie spożywczym, farmaceutycznym oraz w ochronie środowiska. |
| Przykłady zastosowań inżynierii | Mikrobiologiczne wytwarzanie produktów chemicznych , zastosowanie preparatów enzymatycznych w wielu dziedzinach przemysłu |
| Jakich surowców używa się do inżynierii bioprocesowej? | Surowce odnawiane: węglowodany (skrobia, sacharoza), serwatka, melasa, surowce celulozowe a także mikroorganizmy i enzymy. |
| Przykłady zastosowań inżynierii bioprocesowej w przemyśle spożywczym | Browarnictwo, produkcja win, gorzelnictwo, produkcja pieczywa, ocet i kwas cytrynowy, produkcja wyrobów mleczarskich, serowarstwo, kiszonki, itd. |
| Przykłady zastosowań inżynierii bioprocesowej w przemyśle farmaceutycznym | Witaminy (witamina B2, półprodukt witaminy C, witamina B12, biotyna); antybiotyki (penicylona), inne (insulina, hormony sterydowe), produkcja szczepionek, surowic i antytoksyn, sztuczna plazma, sztuczna skóra |
| Przykłady zastosowań inżynierii bioprocesowej w ochronie środowiska | Biodegradacja ścieków, kompostowanie odpadów rolniczych mikrobiologiczna, neutralizacja rozlewisk ropy naftowej, mikrobiologiczne usuwanie metali ciężkich |
| Przykłady zastosowań inżynierii bioprocesowej w przemyśle paliwowym | Produkcja biogazu, produkcja etanolu paliwowego, produkcja wodoru, ogniwa mikrobiologiczne |
| Kometabolizm | Niezależne współdziałanie dwóch organizmów, polegające na tym, że jeden z nich przypadkowo modyfikuje daną cząsteczkę nie odnosząc przy tym żadnych korzyści. |
| Co jest celem procesów biotechnologicznych? | Nagromadzenie biomasy, otrzymanie odpowiedniej ilości metabolitu, przemiana składników pożywki - substratu, |
| W przypadku jakich procesów celem procesu jest nagromadzenie biomasy? | Produkcja drożdży piekarniczych, paszowych, wytworzenie dużej ilości osadów organicznych do oczyszczania ścieków |
| W przypadku jakich procesów celem procesu jest otrzymanie odpowiedniej ilości metabolitu? | Produkcja kwasów organicznych, enzymów, antybiotyków, alkoholi |
| W przypadku jakich procesów celem procesu jest zużywanie (utylizacja) substratu? | Utlenianie, redukcja, destrukcja, eliminacja składników szkodliwych biologicznie w wyniku biokonwersji i kometabolizmu |
| Fotoautotrofy | Samożywne organizmy korzystające z energii słonecznej - glony, sinice, nieliczne bakterie |
| Jakie jest znaczenie fotoautotrofów w inżynierii? | Oczyszczanie ścieków, produkcja biomasy mikroorganizmów |
| Chemolitotrofy | Oganizmy korzystające z energii zawartej w zredukowanych związkach organicznych: bakterie metanowe, wodorowe, żelazowe, nitrifikujące, siarkowe |
| Jakie jest znaczenie chemolitotrofów w inżynierii? | Oczyszczanie ścieków, ługowanie metali |
| Heterotrofy | Organizmy cudzożywne, dla których źródłem węgla, energii elektronów są związki organiczne: większość bakterii i grzybów |
| Jakie jest znaczenie heterotrofów w inżynierii? | Różne technologie, najczęściej używane |
| Organizmy prototroficzne | Syntezują wszystkie składniki materiału komórkowego z pojedynczego źródła węgla, np. z glukozy. |
| Organizmy auksotroficzne | Pozbawione zdolności syntezy określonych, niezbędnych do ich wzrostu, związków organicznych, takich jak witaminy, zasady purynowe czy aminokwasy. Organizm auksotroficzny musi pobierać ten związek z otoczenia, jako składnik swojego pożywienia. |
| Podstawowe typy oddychania | Tlenowe, fermentacje, azotowe, siarczanowe, fermentacja metanowa |
| Akceptor elektronów i związek zredukowany w oddychaniu tlenowym | Akceptor: O2, związek redukowany: H2O |
| Akceptor elektronów i związek zredukowany w fermentacji | Akceptor: związki organiczne, związek redukowany: związek organiczny |
| Akceptor elektronów i związek zredukowany w oddychaniu azotowym | Akceptor: NO3-, związek redukowany: NO2- |
| Akceptor elektronów i związek zredukowany w oddychaniu siarczanowym | Akceptor: SO4(2-), związek redukowany: S(2-) |
| Akceptor elektronów i związek zredukowany w fermentacji metanowej | Akceptor: CO2, związek redukowany: CH4 |
| Według jakich cech użytkowych ocenia się przydatność drobnoustrojów w biotechnologii? | Czystość produktu fermentacji, wymagania w zakresie T, odczynu itp. szybkość wzrostu, niepatogeniczność i brak produktów toksycznych, stabilność fenotypowa i genotypowa, wymagania pokarmowe, wielkość zapotrzebowania na tlen, łatwość wydzielania produktu |
| Zastosowanie bakterii kwasu mlekowego | Fermentowane napoje mleczne, sery, kwas mlekowy, dekstran, kiszonki |
| Przykłady bakterii kwasu mlekowego | Streptococcus sp, Leuconostoc sp. Lactobacillus sp. |
| Zastosowanie bakterii przetrwalnikujących | Enzymy, antybiotyki, aceton, butanol |
| Przykłady bakterii przetrwalnikujących | Bacillus, Clostridium |
| Zastosowanie promieniowców | Antybiotyki, enzymy |
| Przykłady promieniowców | Streptomyces, Nocardia |
| Zastosowanie bakterii fermentacji etanolowej | Produkcja etanolu |
| Przykłady bakterii fermentacji etanolowej | Zymomonas mobilis |
| Zastosowanie bakterii metylotroficznych | Produkcja biomasy z jednokomórkowców z metanolu |
| Przykłady bakterii metylotroficznych | Methanomonas methanolica, Pseudomonas |
| Zastosowanie bakterii metanogennych | Produkcja biogazu |
| Przykłady bakterii metanogennych | Methanobacterium sp. Methanococcus |
| Zastosowanie bakterii Corynebacterium | Produkcja aminokwasów |
| Zastosowanie bakterii kwasu octowego | Produkcja octu, utlenianie sorbitolu |
| Przykłady bakterii kwasu octowego | Acetobacter |
| Zastosowanie bakterii kwasu propionowego | Produkcja kwasu propionowego, witaminy B12, serowarstwo |
| Przykłady bakterii kwasu propionowego | Propionibacterium |
| Zastosowanie bakterii celulolitycznych | Degradacja celulozy |
| Przykłady bakterii celulolitycznych | Celullomonas |
| Zastosowanie bakterii chemolitotroficznych | Biologiczne ługowanie rud metali |
| Przykłady bakterii chemolitotroficznych | Thiobacillus |
| Jakie grzyby odpowiadają za produkcję antybiotyków, takich jak penicylina G, cefalosporyna C, wariotyna? | Penicillium chrysogenum, cephalosporium acremonium, paecilomyces varioti |
| Jakie grzyby odpowiadają za produkcję prepratów enzymatycznych: antybiotyki (fugamina), kwas cytrynowy? | Aspergillus niger, Aspergilluz oryzae, Aspergillus fumigatus |
| Jakie grzyby odpowiadają za produkcję witamin i substancji aktywnych biologicznie? | Ashbya gossypii, claviceps purpurea, giberella fujikuroi |
| Jakie grzyby odpowiadają za wytwarzanie etanolu i napojów alkoholowych? | Saccharomyces cerevisiae |
| Jakie grzyby odpowiadają za utylizację serwatki? | Kluyveromyces fragilis |
| Jakie grzyby odpowiadają za białkowe preparaty paszowe? | Candida utilis |
| Jakie grzyby odpowiadają za preparaty enzymatyczne? | Trichoderma wentii. |