click below
click below
Normal Size Small Size show me how
Tkanki - ĆW
Tkanki - ćwiczenia
| Question | Answer |
|---|---|
| Czym różni się hodowla pierwotna od linii komórkowej? | Linia komórkowa ma nieograniczoną (ciągła) lub ograniczoną (nieciągła) ilość podziałów komórkowych. Hodowla pierwotna musi być jeszcze przez pierwszym pasażem. |
| Co to jest pełne medium? | Medium, które poza składniami zawartymi w medium minimalnym zawiera także dodatkowe składniki, takie jak: antyoksydanty (np. glutation), karboksymetyloceluloza (CMC), środki selekcyjne czy media kondycjonowane. |
| Po co w trakcie preparacji fibroblastów z embrionów kurczęcia tkankę poddaje się działaniu trypsyny? | Aby zhydrolizować większość substancji międzykomórkowej, można jej także użyć, aby odkleić komórki od podłoża. |
| Jak zakłada się hodowlę pierwotną? | Materiał pobieramy z żywego organizmu (organ, tkanka), otrzymujemy tzw. eksplant. Delikatnie rozdrabniamy, traktujemy EDTA i trypsyną, komórki przynosimy na pożywkę. |
| Eksplanet | Komórki z tkanek stałych, kawałek tkanki otrzymanej z żywego organizmu. |
| Jak zbudowane są fibroblasty? | Są to komórki twórcze tkanki łącznej właściwej, pochodzenia mezenchymalnego o wrzecionowatym lub gwiaździstym kształcie, tworzą długie, cienki wypustki. |
| Jaką funkcję pełnią fibroblasty? | Syntetyzują włókniste białka macierzy zewnątrzkom. (np. kolagen, fibronektynę, lamininę), powodują rearanżację struktury tkanek poprzez produkcję metaloproteinazy macierzy zewnątrzkom., wydzielają czynniki wzrostu odpowiedzialne za utrzymanie homeostazy. |
| Jak nazywa się spoczynkowa forma fibroblastów (w dojrzałej tkance łącznej)? | Fibrocyty |
| Czy fibroblasty są zdolne do ruchu? | Fibroblasty i fibrocyty są osiadłe, ale posiadają zdolność do ruchu. Częstość podziałów mitotycznych fibroblastów zwiększa się podczas gojenia się tkanki łącznej, pod wpływem czynnika wzrostu fibroblastów - FGF |
| Jak nazywają się komórki czerniaka? | Melanocyty - komórki ulegające transformacji nowotworowej. |
| Linia A375 | Adherenta linia komórkowa ludzkiego czerniaka bezbarwnikowego wywodząca się z guza pierwotnego, pochodząca z banku komórek ATCC |
| Gdzie występują mikrofilamenty? | W obrębie całej komórki, ale najbardziej skoncentrowane są w warstwie korowej i pod błoną. |
| Za co odpowiedzialne są mikrofilamenty? | Odpowiadają za pełzanie po powierzchni, fagocytozę, podział (tworzą pierścień skurczowy podczas podziału komórki). Odpowiadają za budowę mikrokosmków, kory komórki, filopodiów, lamelipodiów oraz miofibryl. |
| Jaką średnicę mają mikrofilamenty? | 7-9 nm |
| Co stanowi element podstawowy mikrofilamentu? | Cząsteczka aktyny (białko globularne) |
| Gdzie występują mikrotubule? | Biorą początek z centrum organizującego mikrotubule (MTOC - ciałko podstawowe rzęski, centrosom - zbudowany z gamma-tubulinowych pierścieni). |
| Za co są odpowiedzialne mikrotubule? | Za określanie pozycji organelli w obrębie komórki, za ukierunkowany transport wewnątrzkom., rozdzielenie chromosomów do komórek potomnych (wrzeciono kariokinetyczne), za ruch komórki lub do wprowadzania w ruch cieczy ponad pow. komórki (wici i rzęski). |
| Jaką średnicę mają mikrotubule? | 25 nm |
| Co stanowi element podstawowy mikrotubuli? | Podjednostki tubuliny |
| Jaką średnicę mają filamenty pośrednie? | 10 nm |
| Co stanowi element filamentów pośrednich? | Białka filamentów pośrednich - duża, heterogenna grupa |
| Jakie można wyróżnić strefy morfologiczne cytoszkieletu? | Szkielet błonowy - sieć białek peryferyjnych związanych z błoną, przybłonowa strefa filamentów aktynowych, dookoła jądra - otoczka z filamentów pośrednich, szkielet jądrowy, przez całą komórkę: włókna naprężeniowe (f. aktynowe), mikrotubule |
| Czym jest falloidyna? | Organiczny związek chemiczny, silnie toksyczny jad. Zaburza strukturę cytoszkieletu i funkcjonalność komórki. |
| Jak działa falloidyna? | Falloidyna silnie wiąże się z mikrofilamentami aktyny, natomiast znacznie słabiej z aktyną monomeryczną. Powoduje to znaczące zwiększenie ilości aktyny w formie filamentowej (aktyny F). |
| Do czego wykorzystywana jest aktyna? | Po wyznakowaniu fluoroforem wykorzystywana jest do lokalizowania aktyny F w cytoszkielecie komórek oraz do jej pomiarów ilościowych. |
| Czy falloidyna świeci? | Nie, należy ją wybarwić fluorescencyjnie np. izotiocyjanianemtetrametylorodaminy B (TRITC). Wtedy kompleks świeci się na żółto, lub Alexa Fluor 568, wtedy kompleks świeci na czerwono. |
| Do jakich cząsteczek wiąże się falloidyna? | Do F–aktyny. |
| Jakie są trzy etapy przygotowania próbek do mikroskopu fluorescencyjnego? | Utrwalenie komórek, permeabilizacja, barwienie (+ blokowanie) |
| W jaki sposób można utrwalić komórkę? | 3,7% paraformaldehyd w buforze PBS – utrwalenie z zachowaniem natywnej struktury białek. |
| W jaki sposób można permeabilizować komórkę? | 0,1% Triton X–100 w buforze PBS– silny detergent, częściowo rozpuszcza błony jądrowe |
| Co to znaczy permeabilizacja komórki? | Zwiększenie przepuszczalności błony cytoplazmatycznej komórek. Permeabilizację należy wykonywać w przypadku barwienia białek wewnątrzkomórkowych, aby umożliwić barwnikom penetrację poprzez błonę komórkową. |
| Fluorescencja | Rodzaj fotoluminescencji, polegający na emisji fotonu wskutek powrotu cząsteczki z singletowego stanu wzbudzonego do stanu podstawowego, czyli powstawaniu światła widzialnego w wyniku naświetlania obiektu promieniami UV, niebieskimi lub zielonymi. |
| Fluorofor | Substancje wykazujące fluorescencję |
| Naturalnie występujące w komórce fluorofory | Lipofuscyna, porfiryny, wit. A, chlorofil |
| Najczęściej stosowane barwniki fluorescencyjne | Fluoresceina, rodamina, DAPI, FITC, Cy3, Cy5, Alexa |
| Czym jest immunohistochemia? | Immunohistochemia – jest to metoda wykrywania rozmaitych substancji antygenowych w skrawkach mikroskopowych |
| Na czym polega barwienie immunohistochemiczne? | Polega na zastosowaniu przeciwciała skierowanego przeciwko poszukiwanym składnikom preparatu a następnie systemu detekcji, tworzącego barwną, nierozpuszczalną substancję, widoczną w mikroskopie. |
| Hoest 33342 | Absorbuje UV, fluoryzuje na jasnoniebiesko, tworzy fluorescencyjne kompleksy z sekwencjami bogatymi w pary AT w podwójnym łańcuchu DNA - stabilny barwnik dla DNA, zwłaszcza w utrwalonych komórkach. |
| Jaką funkcję pełni cytoszkielet? | Cytoszkielet pełni rolę rusztowania dla wielu enzymów. |
| Kiedy struktura cytoszkieletu ulega zmianom? | Struktura cytoszkieletu ulega zmianom podczas transformacji nowotworowej, różnicowania komórek, uszkodzeń przez patogeny. |
| Jakie lampy stosuje się w mikroskopii fluorescencyjnej? | Lampa rtęciowa (wysokointensywna, nierównomierne promieniowanie) lub halogenowa (ksenonowa) (niskointensywna, równomierna). |
| Jaka jest zasada mikroskopii fluorescencyjnej? | Wykorzystuje zjawisko emisji części zaabsorbowanej energii na sposób promienisty; preparat oświetlany światłem o jednej dł. fali (w zakresie UV), filtr odcina św. wzbudzające, przepuszczane tylko św. emitowane; nie ma większych powiększeń. |
| Po co w mikroskopii fluorescencyjnej stosuje się filtry? | Aby odfiltrować światło wzbudzające od emitowanego, chodzi nam o selektywne wzbudzanie fluoroforu. |
| Czym różni się mikroskopia fluorescencyjna od zwykłej mikroskopii optycznej? | Nie poprawia zdolności rozdzielczej ani powiększeń, za to pozwala na lokalizację odpowiednio wyznakowanych składników. |
| Jaka jest zasada mikroskopu konfokalnego? | Światło, które jest wzbudzane w punktach leżących poza ogniskiem jest eliminowane przez system przysłon (pinhole) i nie bierze udziału w tworzeniu obrazu. Wynikiem tego jest obraz niezawierający składowych pochodzących z innych płaszczyzn niż ogniskowe. |
| Co to znaczy, że mikroskop działa w konfiguracji odwróconej? | Że obiektyw znajduje się poniżej naszej próbki. |
| Po co używa się laserów w mikroskopii? | Daje to monochromatyczne, skoncentrowane, intensywne światło. |
| Jakie elementy różnią mikroskop konfokalny od fluorescencyjnego? | Moduł laserowy oraz pinhole. |
| Wady mikroskopii konfokalnej | Wpływ czynników otoczenia, blaknięcie, fototoksyczność, gorsza rozdzielczość niż w mikroskopie elektronowym, wysoka cena. |
| Zalety mikroskopii konfokalnej | Odcinany jest sygnał dochodzący spoza płaszczyzny ogniskowania, możliwość rekonstrukcji 3D, rejestracja przekrojów optycznych, brak poświaty, lepsza rozdzielczość niż mikroskopia optyczna, możliwość wizualizacji żywych preparatów. |
| Po co stosuje się pin–hole w mikroskopii? | Zastosowanie przesłony z małym otworem przed detektorem odcina sygnał dochodzący spoza płaszczyzny ogniskowania, co znacznie powiększa kontrast i jakość uzyskanego obrazu. |
| Jak działa mikroskop konfokalny? | Źródło światła - laser, promień jest dodatkowo skupiany, tworząc w płaszczyźnie formowania obrazu plamkę o średnicy 0,1 um. Aby oświetlić cały preparat plamka przesuwa się bardzo szybko, kreśląc równoległe linie pokrywające cały preparat. |
| Offset | Korekta autofluorescencji tła |
| Gain | Wzmocnienie sygnału, bez zwiększania mocy lasera |
| Komórki zawiesinowe | "Pływające w medium", nie przyczepiają się do podłoża |
| Po co dodaje się ATP do buforu do lizy komórek? | ATP stabilizuje monomery aktyny-G |
| Po co dodaje się CaCl2 do buforu do lizy komórek? | Ca2+ stabilizuje monomery aktyny-G |
| Po co dodaje się DTT do buforu do lizy komórek? | Redukuje mostki C-C |
| Po co dodaje się sacharozy do buforu do lizy komórek? | Gradient gęstości niezbędny do ultrawirowania |
| Co to znaczy: trypsynizacja nieoszczędzająca? | Reakcja enzymatyczna trypsyny prowadzona na ciepło - trypsyna tnie wszystkie białko - chcemy strawić tkanki. |
| Co to jest RPMI? | Medium dla fibroblastów, zawierające witaminy, sole, aminokwasy, surowicę oraz zestaw antybiotyków. Inne komórki nie przeżyją w tym medium - tylko fibroblasty przeżyją, bo są małe wymagające i są komórkami adherentnymi. |
| O czym należy pamiętać przenosząc komórki do medium (wysiewanie)? | Temperatura odczynników musi wynosić 37 stopni. |
| Co oznacza zmiana koloru medium w hodowli komórkowej? | Oznacza zakwaszenie medium przez metabolity komórkowe - widać zużycie medium. |
| Czym jest konfluencja? | W dziedzinie kultur komórkowych jest miarą liczby komórek, wyrażona jest jako % powierzchni naczynia hodowlanego zajętego przez kom. Przykładowo 100% konfluencja oznacza, że kom. zajęły całą dostępną im przestrzeń i nie mają już miejsca na dalszy wzrost. |
| Na czym polega pasażowanie? | Pasażowanie polega na przeniesieniu komórek ze starego naczynia do nowych naczyń, zawierających świeżą pożywkę. |
| Po co wykonuje się pasażowanie? | Ponieważ kom. dzielą się mitotycznie, dłuższy okres hodowli powoduje całkowite zapełnienie naczynia hodowlanego, zubożenie podłoża i śmierć komórek. Pasażowanie linii kom. umożliwia hodowanie nowych pokoleń identycznych kom. praktycznie w nieskończoność. |
| Jak przebiega pasażowanie komórek zawiesinowych? | Pasażowanie komórek zawiesinowych polega na ich zebraniu z naczynia hodowlanego, zwirowaniu przy przeciążeniu około 200 g (zwykle przez 5–10 minut), a następnie rozproszeniu w większej ilości pożywki i przeniesieniu do większej liczby naczyń hodowlanych. |
| Jak przebiega pasażowanie komórej adherentnych? | Trypsynizacja - stosuje się w tym celu trypsynę, zwykle w stężeniu 0,25%. Trypsyna trawi białka błony kom., którymi przyczepiają się one do dna i ścianek naczynia. Gdy kom. znajdą się w zawiesinie, postępuje się z nimi tak, jak z zawiesinowymi. |
| Co należy zrobić po trypsynizacji? | Ponieważ trypsyna trawi również białka błony niezbędne do życia komórek, po ich odczepieniu dodaje się pożywkę z inhibitorem trypsyny. |
| Kiedy należy dokonać pasażowania? | Kiedy konfluencja wynosi ok. 70-80%. |
| Jak barwiliśmy tubulinę? | Przeciwciała I-rzędowe mysie skoniugowane przeciwko tubulinie β + przeciwciała II-rzędowe skoniugowane ze znacznikiem FITC |
| Jak barwiliśmy filamenty aktynowe? | Falloidyna skoniugowana ze znacznikiem Alexa Fluorofor |
| Jak barwiliśmy jądra? | Fluorochrom Hoechst (interkaluje do DNA). |
| Co można użyć zamiast tritonu+formaldehydu? | Metanolu, jednak metanol denaturuje epitopy i nie zawsze można go użyć. |
| MEM | Minimum Essential Medium |
| Odczynniki wchodzące w skład płynu hodowlanego do założenia hodowli fibroblastów z embrionu kurczęcia | MEM, glutamina, 10% surowica (FBS), antybiotyki (penicylina+streptomycyna), roztwór PBS |
| Hodowla pierwotna | Zakładane są z materiału pobranego bezpośredni z organizmu. Hodowla pierwotna musi być jeszcze przez pierwszym pasażem. Nawet komórki, które są na 1. lub 2. pasażu, ale zostały oderwane od podłoża i umieszczone w nowym naczyniu są liniami komórkowymi. |
| Po co wirujemy po zahamowaniu aktywności trypsyny? | Aby odpłukać stare, zużyte medium. |
| Czy zawsze należy wirować komórki po zahamowaniu aktywności trypsyny? | Nie, jeżeli komórki potrzebują do stymulacji swojego wzrosut wydzielanych przez siebie czynników (autokrynne przekazywanie sygnałów), lub gdy komórki ulegają mechanicznemu zniszczeniu poprzez wirowanie. |
| Czym są "białe kłaczki", które ciągną się po dnie naczynia gdy trypsynizujemy? | Agregaty komórek "polepione DNA", które wydostałosię z nadtrawionych komórek - zbyt długa trypsynizacja. |
| Co się stanie, jeżeli zbyt długo zwlekamy z pasażem? | Komórki tracą zdolność inhibicji kontaktowej - widać na murawie komórek "białe kolonie", część komórek ulega transformacji, stransformowane kom. nabywają nowych cech w porównaniu do kom.wyjścowych, szybko proliferują i z czasem wypierają kom. wyjściowe. |
| Wyposażenie pracowni komórkowej | Laminar, inkubator CO2, mikroskopy, lodówki, zamrażarki, licznik komórek (hemocytometr), palniki gazowe, mieszadła magnetyczne, wirówki,szafki na jałowe przedmioty, sterylizator do suchej sterylizacji, autoklaw do mokrej sterylizacji, łaźnie wodne |
| Po co stosuje się inkubator do hodowli tkankowych? | Zapewnia środowisko w którym kontrolowane są: temperatura, stężenie CO2 i wilgotność. Zapewnia odpowiednia pH pożywek! |
| Jakie materiały poddaje się mokrej sterylizacji w autoklawie? | Opakowane i nieopakowane narzędzia, bawełna, szkło, guma, pożywki. |
| Jak działa laminar? | Powietrze wchodzące do komory przechodzi przez flitry które zajtrzymują bakterie i zarodniki grzybów. W tej sposób wysterylizowane powietrze przepływa przez komorę w czasie pracy. |
| Zalety hodowli komórkowych | Kontrola środowiska, możliwość bezpośredniego eksperymentowania na komórkach,badania funkcji i reaktywności poszczególnych typów komórek, bezpośredniego badania interakcji komórek, powtarzalność wyników, koszt jest niższy niż in vivo |
| Jakie są najważniejsze składniki pożywek | Węglowodany jako źródło energii, aminokwasy (zwłaszcza egzogenne), witaminy zwłaszcza z grupy B, hormony i czynniki wzrostu, białka i peptydy, kwasy tłuszczowe, lipidy, cholesterol, mikroelementy: cynk, miedź, selen i żelazo. |
| Składniki surowicy istotne dla hodowli tkanek | Czynniki wzrostu, hormony, albuminy, tranferyna, czynniki adhezyjne, antyproteazy |
| Linia komórkowa | Populacja komórek powstająca z hodowli pierwotnej po pierwszym pasażu. |
| Po którym pasażu linia komórkowa staje się stabilna? | Po trzecim |
| Co to znaczy, że linia komórkowa jest stabilna? | Jej komórki mają określone tempo proliferacji. Linia komórkowa ma zwykle szybsze tempo wzrostu niż hodowla pierwotna. |
| Po co dodaje się EDTA do buforu podczas pasażowania? | EDTA chelatuje jony wapnia i magnezu, które są niezbędne w procesie przyczepiania się komórek do podłoża. |
| Jak zmienia się morfologia komórek podczas odklejania? | Stają się one okrągłe. |
| Jak zmienia się morfologia komórek podczas adhezji do podłoża? | Rozpłaszczają się. |
| Jaką funkcję pełnią antyoksydanty? Przykład | Np. glutation, B-merkaptoetanol czy DTT - jeśli komórki są inkubowane w atmosferze wzbogaconej w tlen, mogą powstawać wolne rodniki |
| Jaką funkcję pełni CMC? | Karboksymetyloceluloza jest dodawana do mediów, gdy hodowle w zawiesinie są poddane mieszaniu - CMC zwiększa lepkość i zapobiega mechanicznemu zniszczeniu komórki |
| Jaką funkcję pełnią środki selekcyjne? | Np. genetycyna - antybiotyki które stosuje się przy uzyskiwaniu stabilnych klonów komórek transfekowanych jakimś wektorem/zainfekowanych jakimś wirusem w celu nadekspresji/wyciszania ekspresji danego GOI. |
| Jaką funkcję pełnią media kondycjonowane? | Są to pożywki zebrane znad innych komórek i podane komórkom docelowym. |
| Dlaczego oznaczania ilościowego aktyny nie można wykonać za pomocą przeciwciał? | Nie można zrobić np. Western Blota, dlatego, że to na powie tylko ile jest całkowitej aktyny, a nie o stosunku F- do G-aktyny. ELISA, cytometria przepływowa, immunocytochemia podobnie. |
| Dlaczego tak ciężko zmierzyć ilość F-aktyny? | Są to bardzo różne filamenty: krótciutkie, rozgałęzione, etc. Dodatkowo w każdej komórce jest 6 izoform aktyny. |
| Zasada oznaczania aktyny - Reakcja 1 | Enzym DNAza I może być zahamowana przez aktynę (w stosunku 1:1) - wyhamowuje tylko monomeryczna aktyna (aktyna G). Po reakcji mierzymy DNA przy 260 nm. |
| Zasada oznaczania aktyny - Reakcja 2 | Aktynę F należy rozłożyć do formy monomerycznej za pomocą rozcieńczenia buforem A (który ma ATP i Ca2+ - stabilizują formę G) i oznaczyć DNAzę I - oznaczamy aktynę całkowitą (Aktynę T). Po odjęciu AT od AG otrzymujemy AF. |
| Dlaczego ważne jest aby znać stosunek aktyny F-G? | Może to być marker nowotworowy, np. w komórkach czerniaka zmienia się stosunek F-G. |
| Próba badana w oznaczaniu aktyny | Cytozol + DNAza + DNA + HCLO4 (inaktywacja DNAzy) - wytrąca się niestrawione DNA (mierzymy DNA przy 260 nm) |
| Próba kontrolna w oznaczaniu aktyny | DNAza + DNA + HCLO4 (inaktywacja DNAzy) - wytrąca się niestrawione DNA (mierzymy DNA przy 260 nm) - bez cytozolu! |
| Próba tła w oznaczaniu aktyny | Cytozol + DNAza + HCLO4 (bez DNA, DNA dodajemy dopiero inaktywacji enzymu) |